Mã số N4011: Trung tâm Khởi nghiệp Đổi mới sáng tạo ĐHQG-HCM (IEC): Kiến tạo, kết nối và phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp từ đại học đến địa phương
Entrepreneurship Center – IEC) là đơn vị hoạt động trong lĩnh vực đào tạo, tư vấn, ươm tạo và phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo. Với lợi thế thuộc hệ thống Đại học Quốc gia TP.HCM – một trung tâm đào tạo, nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ lớn của cả nước – IEC có vai trò kết nối tri thức, công nghệ và nguồn lực từ nhà trường với doanh nghiệp, nhà đầu tư, cơ quan quản lý nhà nước và cộng đồng.
IEC định hướng phát triển theo mô hình tổ chức kiến tạo hệ sinh thái (Ecosystem Builder), không chỉ dừng lại ở việc tổ chức các chương trình đào tạo hay cuộc thi khởi nghiệp, mà tập trung xây dựng chuỗi hỗ trợ liên tục: phát triển năng lực đổi mới sáng tạo – hình thành ý tưởng – phát triển dự án – ươm tạo – cố vấn – kết nối thị trường và đầu tư.
Trong giai đoạn 2025–2026, IEC tập trung mở rộng quy mô hoạt động, nâng cao chất lượng hỗ trợ dự án, thúc đẩy hợp tác trong nước và quốc tế, đồng thời phát triển các chương trình đổi mới sáng tạo gắn với những vấn đề thực tiễn của xã hội. Các hoạt động hướng đến nhiều nhóm đối tượng, bao gồm học sinh, sinh viên, giảng viên, nhà khoa học, doanh nghiệp khởi nghiệp, tổ chức xã hội và cộng đồng tại các địa phương.

Trong hai năm 2025–2026, IEC đã triển khai nhiều chương trình đào tạo, tập huấn, tư vấn, ươm tạo và kết nối hệ sinh thái tại TP.HCM và các địa phương. Hoạt động của Trung tâm góp phần đưa tinh thần đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp vào môi trường giáo dục đại học, đồng thời mở rộng sự tham gia của doanh nghiệp, chuyên gia và các tổ chức xã hội.
Thứ nhất, mở rộng quy mô tiếp cận và phát triển văn hóa đổi mới sáng tạo.
Năm 2025, IEC triển khai hơn 20 chương trình đào tạo, tập huấn và tọa đàm về khởi nghiệp đổi mới sáng tạo, thu hút hơn 11.000 lượt học sinh, sinh viên tham gia. Các hoạt động được triển khai tại TP.HCM, Vĩnh Long, Đồng Tháp, Đà Nẵng và một số địa phương khác.
Nội dung đào tạo tập trung vào các phương pháp và công cụ thực tiễn như Design Thinking, Lean Startup, phát triển mô hình kinh doanh, thương mại hóa sản phẩm, đổi mới sáng tạo gắn với phát triển bền vững và kỹ năng phát triển dự án. Đặc biệt, IEC chú trọng chuyển hóa hoạt động đào tạo thành kết quả cụ thể. Các chương trình dành cho sinh viên tại Đại học Bách khoa và Đại học An Giang đã hình thành khoảng 40 ý tưởng dự án khởi nghiệp.

Năm 2026, IEC tiếp tục mở rộng hoạt động đào tạo tại các trường đại học, cơ sở giáo dục và địa phương. Một số chương trình có quy mô lớn được triển khai tại Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn – ĐHQG-HCM, Đại học An Giang và các cơ sở giáo dục tại Huế. Theo dữ liệu tổng hợp trong file theo dõi đào tạo IEC, các hoạt động có số liệu người tham dự trong năm 2026 ghi nhận 7.448 lượt tham gia. Đây là số lượt được tổng hợp từ các chương trình có dữ liệu, không phải số lượng cá nhân duy nhất.
Thứ hai, xây dựng năng lực ươm tạo và hỗ trợ dự án khởi nghiệp thực chất.
Điểm nổi bật trong hoạt động của IEC là kết hợp đào tạo với hỗ trợ trực tiếp các nhóm dự án. Năm 2025, Trung tâm hỗ trợ 12 dự án khởi nghiệp thuộc lĩnh vực phát triển bền vững và tạo tác động xã hội. Các nhóm được tham gia đào tạo, cố vấn, mentoring, pitching và kết nối chuyên gia nhằm hoàn thiện ý tưởng, phát triển sản phẩm và định hình mô hình kinh doanh.
Các dự án giải quyết nhiều vấn đề thực tiễn: ứng dụng công nghệ trong nông nghiệp và y tế; phát triển sản phẩm từ nguyên liệu tự nhiên; tái chế và kinh tế tuần hoàn; du lịch cộng đồng; giáo dục môi trường; an toàn xã hội và chia sẻ tài nguyên. Tiêu biểu có AquaGrow – hệ thống tưới cây tự động; Blue Team – ứng dụng AI đánh giá chất lượng nông sản; EcoShell – tái chế nhựa thành sản phẩm; 7 Travel Green – phát triển du lịch trải nghiệm gắn với sinh kế và bảo tồn văn hóa địa phương.
Bên cạnh đó, IEC hỗ trợ trực tiếp 04 dự án tham gia Giải thưởng Khởi nghiệp Đổi mới sáng tạo “Khát vọng Quảng Ngãi 2025”. Theo báo cáo thành tích, các dự án được kết nối đầu tư thiên thần với mức đầu tư được ghi nhận là 50 triệu đồng/nhóm.

Trong năm 2026, IEC tiếp tục hỗ trợ 11 nhóm dự án thông qua hoạt động ươm tạo, tư vấn, cố vấn và kết nối nguồn lực. Trung tâm cũng duy trì danh mục các startup đang được hỗ trợ trong những lĩnh vực như công nghệ giáo dục, giao thông thông minh, công nghệ xanh, quản lý tín chỉ carbon và nền tảng số.
Thứ ba, phát triển mô hình ươm tạo có sự tham gia và ghi nhận của cơ quan quản lý nhà nước.
Một dấu mốc quan trọng trong năm 2026 là IEC được Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM phê duyệt chủ trì nhiệm vụ khoa học và công nghệ “Ươm tạo dự án khởi nghiệp sáng tạo – Innovators Incubation Cohort (IIC)”, với tổng kinh phí thực hiện 400 triệu đồng từ ngân sách nhà nước, thời gian thực hiện 9 tháng.
Việc được giao chủ trì nhiệm vụ thể hiện sự ghi nhận đối với năng lực chuyên môn và khả năng tổ chức triển khai hoạt động ươm tạo của IEC. Đồng thời, đây là cơ sở để Trung tâm tiếp tục chuẩn hóa quy trình hỗ trợ startup, nâng cao chất lượng cố vấn và tăng cường kết nối nguồn lực phục vụ phát triển dự án.
IEC hướng đến hiệu quả hỗ trợ có chiều sâu, không chỉ đo lường bằng số lượng người tham gia đào tạo mà còn bằng khả năng hình thành dự án, phát triển sản phẩm, tiếp cận chuyên gia, kết nối thị trường và huy động nguồn lực.
Đối với nhóm dự án và cá nhân khởi nghiệp, IEC tạo môi trường để học sinh, sinh viên và người trẻ chuyển hóa ý tưởng thành các giải pháp có khả năng ứng dụng. Thông qua chương trình đào tạo, mentoring và pitching, các nhóm được hướng dẫn xác định vấn đề, nghiên cứu khách hàng, hoàn thiện mô hình kinh doanh, phát triển sản phẩm và xây dựng định hướng thương mại hóa. Việc hỗ trợ 12 dự án tạo tác động xã hội trong năm 2025 và 11 nhóm dự án trong năm 2026 thể hiện quá trình đồng hành liên tục của Trung tâm với các nhóm khởi nghiệp.
Đối với doanh nghiệp khởi nghiệp, IEC hỗ trợ tư vấn phát triển sản phẩm, mô hình kinh doanh, marketing, thương mại hóa và kết nối chuyên gia, đối tác, nhà đầu tư. Danh mục startup được hỗ trợ bao gồm các lĩnh vực công nghệ giáo dục, giải pháp xanh, công nghệ giao thông, nền tảng số và quản lý tài nguyên. Hoạt động kết nối với Quỹ Đầu tư mạo hiểm TP.HCM (HCM VIF) ngày 28/10/2026 tiếp tục mở ra cơ hội để các startup tiếp cận nguồn vốn đầu tư phù hợp với giai đoạn phát triển.

Đối với học sinh, sinh viên và cơ sở giáo dục, IEC góp phần đưa tư duy đổi mới sáng tạo, tinh thần khởi nghiệp và phương pháp phát triển dự án vào môi trường học tập. Các chương trình đào tạo không chỉ cung cấp kiến thức mà còn tạo cơ hội để người học làm việc nhóm, phát triển giải pháp, trình bày ý tưởng và tiếp cận chuyên gia. Chương trình CNCF 2026 có 114 học sinh hoàn thành giai đoạn đào tạo nền tảng và phát triển dự án; khảo sát đầu vào cho thấy khoảng 62% học sinh tham gia chưa từng được học về đổi mới sáng tạo và phát triển bền vững. Điều này cho thấy ý nghĩa của việc mở rộng cơ hội tiếp cận kiến thức và kỹ năng cho các nhóm người học.
Đối với cộng đồng và xã hội, IEC thúc đẩy các sáng kiến giải quyết vấn đề môi trường, giáo dục, sức khỏe, nông nghiệp và phát triển bền vững. Những dự án về tái chế nhựa, sử dụng nguyên liệu tự nhiên, nông nghiệp thông minh, du lịch cộng đồng và giáo dục môi trường góp phần khuyến khích người trẻ ứng dụng công nghệ, tri thức và tư duy sáng tạo để giải quyết các vấn đề thực tiễn.
Một số chương trình tiêu biểu trong năm 2026 tiếp tục mở rộng tác động xã hội. THE NEXGEN 2026 ghi nhận 37 dự án đăng ký, tiếp cận hơn 50 trường học và tổ chức giáo dục, với 12 đơn vị xác nhận hỗ trợ hoặc truyền thông. TISPA 2026 ghi nhận 88 hồ sơ đăng ký, 78 dự án hợp lệ, 36 dự án trình bày tại vòng tuyển chọn và 25 dự án được lựa chọn vào TOP 25. Các kết quả này cho thấy khả năng huy động sự tham gia của cộng đồng và phát hiện những sáng kiến có tiềm năng tạo tác động.

IEC xác định kết nối và huy động nguồn lực đa bên là một trong những năng lực cốt lõi để phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo. Trung tâm chủ động xây dựng mạng lưới hợp tác giữa cơ quan quản lý nhà nước, trường đại học, viện nghiên cứu, doanh nghiệp, chuyên gia, nhà đầu tư và tổ chức quốc tế.
Về nguồn lực tài chính và cơ chế hỗ trợ, năm 2026, IEC được Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM phê duyệt nhiệm vụ ươm tạo IIC với kinh phí 400 triệu đồng. Trong năm 2025, thông qua Giải thưởng “Khát vọng Quảng Ngãi”, IEC đã kết nối đầu tư thiên thần cho 04 dự án theo báo cáo thành tích. Trung tâm tiếp tục mở rộng kết nối với HCM VIF nhằm tạo cơ hội tiếp cận nguồn vốn đầu tư cho startup.
Về nguồn lực chuyên gia, IEC xây dựng mạng lưới cố vấn có kinh nghiệm thực tiễn trong các lĩnh vực khởi nghiệp công nghệ, đầu tư, tài chính, sở hữu trí tuệ, marketing, chuyển đổi số, phát triển sản phẩm, nông nghiệp và thương mại hóa. Mạng lưới chuyên gia tham gia tư vấn, mentoring, phản biện mô hình kinh doanh và hỗ trợ các nhóm dự án giải quyết những vấn đề trong quá trình phát triển.
Về hợp tác trong nước, năm 2025, IEC kết nối hơn 15 đối tác trong hệ sinh thái, ký kết hợp tác với 03 đối tác để triển khai hoạt động khởi nghiệp đổi mới sáng tạo và phối hợp tổ chức, truyền thông hơn 32 chương trình, sự kiện, cuộc thi và giải thưởng. Mạng lưới hợp tác bao gồm các trường đại học, doanh nghiệp, tổ chức hỗ trợ khởi nghiệp và cơ quan quản lý nhà nước. IEC cũng phối hợp với các địa phương như TP.HCM, Vĩnh Long, Đồng Tháp và Quảng Ngãi để triển khai hoạt động đào tạo, ươm tạo và phát triển hệ sinh thái.
Về hợp tác quốc tế, IEC đã kết nối và trao đổi với các đối tác giáo dục và tổ chức hỗ trợ khởi nghiệp, trong đó có Université de Bordeaux, Université de Limoges và Viện Pháp tại TP.HCM. Trung tâm cũng mở rộng hợp tác với New Energy Nexus Vietnam và Christina Noble Children's Foundation (CNCF) trong các chương trình về đổi mới sáng tạo, khởi nghiệp và phát triển bền vững.

Thông qua mạng lưới này, IEC từng bước huy động và kết hợp các nguồn lực tài chính, tri thức, chuyên gia, cơ sở giáo dục, doanh nghiệp và tổ chức xã hội, tạo điều kiện để các dự án tiếp cận sự hỗ trợ phù hợp trong từng giai đoạn phát triển.
IEC phát triển mô hình hoạt động dựa trên chuỗi hỗ trợ liên tục, kết hợp giữa đào tạo, ươm tạo, cố vấn và kết nối thị trường. Đây là nền tảng giúp các nhóm dự án không chỉ dừng lại ở ý tưởng hoặc cuộc thi mà có cơ hội tiếp tục hoàn thiện sản phẩm, mô hình kinh doanh và năng lực vận hành.
Tính bền vững của mô hình còn thể hiện ở khả năng huy động nguồn lực từ nhiều chủ thể trong hệ sinh thái. Sự tham gia của cơ quan quản lý nhà nước, trường đại học, doanh nghiệp, chuyên gia, nhà đầu tư và tổ chức quốc tế giúp mở rộng nguồn lực hỗ trợ, tăng tính liên kết và tạo điều kiện duy trì các hoạt động trong dài hạn.
Về khả năng lan tỏa, IEC triển khai hoạt động tại nhiều trường đại học và địa phương, từng bước chia sẻ phương pháp đào tạo, phát triển dự án và tổ chức hoạt động ươm tạo cho các đơn vị phối hợp. Các chương trình như THE NEXGEN, CNCF, TISPA và Climate Fresk cho thấy khả năng thiết kế và triển khai các sáng kiến có đối tượng thụ hưởng đa dạng, từ học sinh, sinh viên đến cộng đồng và tổ chức xã hội.
Đối với TP.HCM, IEC đóng góp vào việc phát triển nguồn nhân lực đổi mới sáng tạo, hình thành các nhóm dự án khởi nghiệp, hỗ trợ doanh nghiệp công nghệ và thúc đẩy kết nối giữa đại học với doanh nghiệp, nhà đầu tư và cơ quan quản lý. Việc triển khai nhiệm vụ ươm tạo IIC cùng hoạt động kết nối với HCM VIF là những bước cụ thể nhằm tăng cường liên kết giữa hoạt động ươm tạo, chính sách hỗ trợ và nguồn lực đầu tư của Thành phố.
Trong thời gian tới, IEC tiếp tục tập trung chuẩn hóa mô hình ươm tạo, nâng cao chất lượng hỗ trợ startup, mở rộng mạng lưới chuyên gia và nhà đầu tư, thúc đẩy thương mại hóa sản phẩm nghiên cứu và phát triển các chương trình đổi mới sáng tạo gắn với những lĩnh vực có tiềm năng tạo tác động xã hội.
Với định hướng lấy dự án và tác động cộng đồng làm trung tâm, lấy kết nối nguồn lực làm động lực và lấy tính bền vững làm mục tiêu, IEC mong muốn tiếp tục đóng góp vào quá trình phát triển TP.HCM trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp năng động, có khả năng kết nối nguồn lực trong nước và quốc tế, đồng thời lan tỏa tinh thần đổi mới sáng tạo từ đại học đến doanh nghiệp và cộng đồng.