Mã số N4007: Trung tâm Đổi mới sáng tạo và Khởi nghiệp (IEC), Trường Đại học Công Thương TP. Hồ Chí Minh (HUIT)

  - Chia sẻ:    
Trong lộ trình phát triển kinh tế tri thức và chuyển đổi mô hình tăng trưởng của TP. Hồ Chí Minh, giáo dục đại học đóng vai trò hạt nhân trung tâm trong việc cung cấp nguồn nhân lực chất lượng cao và kiến tạo các giải pháp đổi mới sáng tạo. Nhận thức rõ sứ mệnh đó, Trường Đại học Công Thương TP. Hồ Chí Minh (HUIT) đã tiên phong xây dựng một hệ sinh thái Đổi mới sáng tạo và Khởi nghiệp (ĐMST&KN) toàn diện, vận hành thực chất và có chiều sâu. Đầu mối phụ trách và trực tiếp tham mưu điều phối hoạt động này là Trung tâm Đổi mới sáng tạo và Khởi nghiệp (IEC), đơn vị được thành lập chính thức theo Quyết định số 1407/QĐ-DCT ngày 01/6/2023 nhằm hợp nhất và nâng tầm các nguồn lực hỗ trợ sinh viên, kết nối doanh nghiệp và ươm tạo dự án.

Thực hiện nghiêm túc các chỉ đạo lớn của Thủ tướng Chính phủ theo Đề án 844 và Đề án 1665, cùng các chương trình trọng điểm của Bộ Giáo dục và Đào tạo và UBND TP. Hồ Chí Minh, HUIT không xem khởi nghiệp là một phong trào ngắn hạn. Nhà trường xác định ĐMST&KN là triết lý giáo dục cốt lõi, gắn liền với mục tiêu đào tạo nên những thế hệ sinh viên có tinh thần doanh chủ, tâm thế chủ động, năng lực chuyên môn vững vàng và trách nhiệm cộng đồng sâu sắc. Lấy giá trị cốt lõi “Xây dựng cộng đồng - Sáng tạo giá trị - Tạo tác động xã hội” làm kim chỉ nam, HUIT đã kiến tạo mô hình hợp tác “Ba nhà” (Nhà nước - Nhà trường - Nhà doanh nghiệp) vận hành nhuần nhuyễn, biến đường đua khởi nghiệp trong nhà trường thành bệ phóng thực tế cho các dự án vươn tầm ra thị trường. 

CHƯƠNG I: QUY MÔ, MỨC ĐỘ VÀ ĐÓNG GÓP NỔI BẬT CHO HỆ THỐNG ĐỔI MỚI SÁNG TẠO 

1. Chuẩn hóa đào tạo và nâng cao năng lực từ diện rộng đến chiều sâu 

Một hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo bền vững phải bắt đầu từ gốc rễ giáo dục. Tại HUIT, công tác đào tạo ĐMST&KN được triển khai đồng bộ, bài bản cho nhiều nhóm đối tượng: 

  • Đối với sinh viên chính khóa: Nhà trường đã tích hợp học phần ĐMST&KN vào chương trình đào tạo chính thức, tổ chức 67 lớp học cho hơn 4.000 sinh viên, qua đó khơi nguồn và hình thành hơn 400 ý tưởng sáng tạo ngay trên giảng đường. Sau giai đoạn sàng lọc ban đầu, Trung tâm IEC tổ chức các chương trình huấn luyện chuyên sâu cho 153 dự án tham gia cuộc thi cấp Trường, đào tạo nâng cao cho Top 40 Bán kết và Top 21 Chung kết. Các nội dung trang bị tập trung vào kỹ năng xây dựng mô hình kinh doanh, quản trị sở hữu trí tuệ, hoàn thiện sản phẩm và kỹ năng pitching thuyết trình gọi vốn trước các quỹ đầu tư. 
  • Đối với đội ngũ giảng viên nguồn (TOT): HUIT thường xuyên mở các lớp bồi dưỡng cho cán bộ, giảng viên. Tiêu biểu là Khóa tập huấn TOT chuyên sâu “Ứng dụng trí tuệ nhân tạo kiểm chứng từ ý tưởng đến thực chiến” phối hợp với Tạp chí Diễn đàn Doanh nghiệp (VCCI) và Hội đồng Cố vấn Khởi nghiệp Đổi mới sáng tạo Quốc gia (VSMA), quy tụ hơn 40 học viên là giảng viên và chuyên gia để xây dựng lực lượng cố vấn chuyên nghiệp tại chỗ. 
  • Tác động lan tỏa cộng đồng và khối phổ thông: HUIT đã mở rộng biên độ đào tạo ra ngoài ranh giới nhà trường. Phối hợp với Sở Khoa học & Công nghệ TP.HCM và SIHUB, Nhà trường tổ chức các khóa tập huấn nâng cao năng lực ĐMST cho 150 – 200 giáo viên tại các trường THPT (như Nguyễn Công Trứ, Phú Nhuận, Tây Thạnh, Hai Bà Trưng, Nguyễn Chí Thanh, …) và Trung tâm GDNN-GDTX Tân Phú. Đồng thời, trong khuôn khổ thực hiện nhiệm vụ đề án 3561/QĐ-UBND của UBND TP.HCM  về việc Hỗ trợ doanh nghiệp khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực nông nghiệp giai đoạn 2025-2030, HUIT đã phối hợp với sở Công Thương TP.HCM và trung tâm tư vấn và hỗ trợ chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp tổ chức 09 khóa tập huấn cho 310 cá nhân, tổ chức, doanh nghiệp; hỗ trợ ươm tạo 05 doanh nghiệp khởi nghiệp hoàn thiện và thương mại hóa sản phẩm (Công ty TNHH Namgano, Công ty TNHH Cung ứng Dịch vụ Việt Mỹ, Công ty TNHH Đầu tư Thương mại Dịch vụ Yến sào Cần Giờ, Công ty TNHH Vinacrop...); Chủ trì tổ chức 02 hội thảo khởi nghiệp sáng tạo đổi mới sáng tạo trong nông nghiệp năm 2025. 

2. Xây dựng môi trường thi đấu đa cấp độ và gặt hái thành tích đỉnh cao 

Hoạt động cuộc thi tại HUIT được thiết kế theo dạng hình phễu, tạo không gian rèn luyện từ cấp cơ sở đến các sân chơi toàn quốc và quốc tế: 

  • Sân chơi cấp Trường đỉnh cao: 

+ Cuộc thi thường niên HUIT Startup lần thứ 6 (năm 2025) với chủ đề “Đổi mới sáng tạo hướng tới kỷ nguyên vươn mình của dân tộc” đã thu hút 153 dự án từ 43 trường THPT, CĐ và ĐH tham gia. Cuộc thi trao 21 giải thưởng cùng các gói ươm tạo với tổng giá trị hỗ trợ và giải thưởng trên 01 tỷ đồng (trong đó có 114 triệu đồng tiền mặt). 

+ Cuộc thi HUIT Startup lần thứ 7 (năm 2026) thu hút 244 dự án với hơn 1.000 thí sinh tham gia ở cả 03 bảng thi: Học sinh, Sinh viên và Doanh nghiệp, đến từ hơn 70 trường học và 20 doanh nghiệp, tổ chức trên cả nước với tổng giá trị giải thưởng và các gói hỗ trợ của cuộc thi năm nay lên đến 5 tỷ đồng, bao gồm tiền thưởng, chương trình mentoring và cố vấn chuyên sâu, hỗ trợ sở hữu trí tuệ, nền tảng ERP phục vụ quản trị doanh nghiệp số, cùng cơ hội tham gia các chương trình ươm tạo, tăng tốc khởi nghiệp, kết nối đầu tư và thương mại hóa sản phẩm. 

  • Chinh phục các giải thưởng Cấp Tỉnh, Thành phố và Quốc gia: 

+ Giải Nhất Giải thưởng Khởi nghiệp ĐMST “Khát vọng Quảng Ngãi 2025” với dự án NanoGuard – Chế phẩm xanh bảo vệ cây sầu riêng. 

+ Giải Nhì và Giải Ba Cuộc thi Khởi nghiệp ĐMST trong lĩnh vực Nông nghiệp ứng dụng Công nghệ cao TP.HCM năm 2025 với các dự án thay thế nhựa từ phụ phẩm khoai mì, dứa và thức ăn chăn nuôi từ vỏ sầu riêng lên men. 

+ Giải Ba Cuộc thi “Học sinh, sinh viên với ý tưởng khởi nghiệp” cấp Quốc gia lần thứ VII (SV_Startup) do Bộ GD&ĐT tổ chức với dự án NIION – Viên nén sinh khối từ vỏ tỏi. 

+ Giải Khuyến khích Chương trình Phát triển Dự án Khởi nghiệp Quốc gia năm 2025 do VCCI / Tạp chí Diễn đàn Doanh nghiệp bảo trợ. 

+ Giải Nhì mảng Food & Giải Ba mảng IT tại Cuộc thi CP Cup 2025; Giải Khuyến khích Cuộc thi GEN TEA 2025; và có 04 sinh viên xuất sắc lọt vào Vòng Chung kết Giải thưởng Lương Văn Can lần thứ 12 (năm 2026). 

- Dấu ấn Quốc tế: Tổ chức thành công Cuộc thi Giao lưu Ý tưởng Khởi nghiệp Toàn cầu Việt - Hàn (KNU - HUIT RISE 2025) hợp tác cùng Đại học Kangwon và Trung tâm Xúc tiến Thương mại Hàn Quốc - Việt Nam (KORETOVIET), xuất sắc giành 01 Giải Nhất, 02 Giải Nhì, 03 Giải Ba; đồng thời đưa 02 dự án lọt Top 10 Cuộc thi Khởi nghiệp Quốc tế Kyoto tại Nhật Bản. 

3. Mô hình Mentoring đồng hành chiều sâu 

Điểm sáng đặc biệt trong hệ sinh thái HUIT chính là sự vận hành bài bản của Câu lạc bộ Mentoring HUIT. Không dừng lại ở việc cố vấn ngắt quãng, chương trình thiết lập mối quan hệ 1:1 dài hạn giữa các chuyên gia, doanh nhân uy tín với sinh viên. Trong Mùa 1, CLB duy trì 26 cặp mentor - mentee với 118 buổi gặp gỡ trực tiếp. Mùa 2 tiếp tục mở rộng lên 35 cặp mentor - mentee, ghi nhận 22 cặp hoàn thành xuất sắc toàn bộ lộ trình. Bên cạnh đó, mạng lưới hơn 500 chuyên gia, nhà đầu tư, giám khảo, mentor và giảng viên hướng dẫn trực tiếp đồng hành, “cầm tay chỉ việc” cho các dự án của cuộc thi HUIT Startup. 

CHƯƠNG II: HIỆU QUẢ VÀ KẾT QUẢ HỖ TRỢ THỰC CHẤT CHO DOANH NGHIỆP VÀ CỘNG ĐỒNG 

Khác với các hình thức hỗ trợ mang tính lý thuyết, HUIT tập trung nguồn lực để biến các ý tưởng trên giấy thành sản phẩm thực tế, có khả năng thương mại hóa và thành lập doanh nghiệp: 

  1. Quy mô thụ hưởng rộng lớn 

Trong năm qua, HUIT đã triển khai trên 100 hoạt động hỗ trợ khởi nghiệp, thu hút trên 100.000 lượt HSSV tham gia, hỗ trợ hình thành và phát triển trên 400 lượt ý tưởng, dự án. Hơn 80 dự án lọt vào bán kết và chung kết cuộc thi HUIT Startup đã được hỗ trợ kinh phí trực tiếp (2 triệu đồng/dự án) cùng sự cố vấn kỹ thuật từ chuyên gia để hoàn thiện sản phẩm mẫu. 

  1. Kết quả tiền ươm tạo, ươm tạo và gọi vốn đầu tư 
  • Nguồn vốn tiền ươm tạo từ Ngân sách Nhà nước: HUIT là đơn vị trường đại học tiên phong thực thi hiệu quả Nghị quyết số 20/UBND TP.HCM, hỗ trợ trực tiếp gói tiền ươm tạo 200 triệu đồng (40 triệu đồng/dự án) cho 05 dự án tiêu biểu: Plastic Brick (Gạch lát nền từ rác thải nhựa), Green Future (Sản phẩm tiêu dùng từ lá cây), 

OCM (Thiết bị xử lý rác hữu cơ), Giness (Bọt rửa mặt chiết xuất lá đu đủ), Sóng Xanh (Hệ thống Aquaponics). 

  • Ươm tạo từ Quỹ tư nhân và Quỹ đầu tư thiên thần: 

+ 02 dự án đạt giải Nhất HUIT Startup (BTE04 và HGRECYTIC) nhận gói tiền ươm tạo trị giá 100 triệu đồng (50 triệu đồng/dự án) từ Công ty CP Vườn Ươm Khởi nghiệp Việt (VSI), xuất sắc hoàn thành toàn bộ 10/10 buổi đào tạo và coaching chuyên sâu.

+ Dự án Giness gọi vốn đầu tư thành công 300 triệu đồng từ doanh nghiệp. 

+ Dự án NanoGuard nhận giải ngân 20 triệu đồng (giai đoạn 1) từ gói đầu tư thiên thần sau chiến thắng tại Quảng Ngãi. 

+ Hộ kinh doanh cơ sở chế biến Bồ Hòn Nguyệt San (dự án vào chung kết bảng Doanh nghiệp cuộc thi HUIT Startup lần 7) gọi vốn thành công 100 triệu đồng tại Chương trình Demo Day – Ngày hội gọi vốn đầu tư. 

  • Ươm tạo doanh nghiệp và kết nối Hệ sinh thái Khởi nghiệp sáng tạo Thành phố: 

+ HUIT đã triển khai ươm tạo 05 doanh nghiệp khởi nghiệp nông nghiệp công nghệ cao hoàn thiện sản phẩm với tổng kinh phí 257,5 triệu đồng (Công ty TNHH Namgano, Công ty TNHH Cung ứng Dịch vụ Việt Mỹ, Công ty TNHH Đầu tư Thương mại Dịch vụ Yến sào Cần Giờ, Công ty TNHH Vinacrop). 

+ Dự án MiMi Wallet (Ví điện tử carbon cá nhân) được tuyển chọn vào Chương trình ươm tạo Fintech của SIHUB. 

+ Công ty TNHH The Polafoam (trưởng thành từ Top 50 SV_Startup) đã ký hợp đồng ươm tạo chính thức giai đoạn 2024 – 2027 với Trung tâm Ươm tạo Doanh nghiệp Nông nghiệp Công nghệ cao TP.HCM. 

3. Phát triển doanh nghiệp và hộ kinh doanh mới 

Nỗ lực hỗ trợ của HUIT đã tạo ra những “đầu ra” pháp lý cụ thể với sự ra đời của 03 đơn vị kinh doanh mới: 

  • Công ty Cổ phần CLI NUTRIX (phát triển từ dự án HCM Health Hub - Giải Khuyến khích Khởi nghiệp Quốc gia). 
  • Công ty TNHH Công nghệ NIION (phát triển từ dự án Viên nén sinh khối từ vỏ tỏi - Giải Ba SV_Startup). 
  • Hộ kinh doanh Giness (dự án Bọt rửa mặt chiết xuất lá đu đủ, đã hoàn thiện bảo hộ nhãn hiệu và đang tiến hành chuyển đổi sang mô hình doanh nghiệp). 

4. Giải quyết việc làm và kết nối tuyển dụng chất lượng cao 

Hệ sinh thái ĐMST&KN tại HUIT gắn liền với thị trường lao động thực tế. Sự kiện HUIT Talent Day được tổ chức thường niên thu hút hơn 200 doanh nghiệp tham gia, mang đến cơ hội tiếp cận cho gần 30.000 lượt sinh viên và giới thiệu hơn 5000 vị trí việc làm, thực tập. Đặc biệt, trong hành trình HUIT Startup Tour đến tham quan CT Innovation Hub, sinh viên đã tham gia phỏng vấn trực tiếp tại chỗ, kết quả có 8/19 sinh viên (42,1%) trúng tuyển và được nhận vào làm việc ngay tại Tập đoàn CT Group. 

CHƯƠNG III: NĂNG LỰC PHỐI HỢP, KẾT NỐI VÀ HUY ĐỘNG NGUỒN LỰC TRONG NƯỚC VÀ QUỐC TẾ 

Sự phát triển mạnh mẽ của hệ sinh thái HUIT đến từ khả năng xã hội hóa và huy động nguồn lực đa dạng: 

1. Huy động tài chính và nguồn lực xã hội hóa 

Nhà trường đã xây dựng cơ chế hợp tác linh hoạt, thu hút nguồn kinh phí tài trợ lớn cho các hoạt động khởi nghiệp. Riêng Cuộc thi HUIT Startup 2025 đã huy động được gói hỗ trợ trên 01 tỷ đồng từ các doanh nghiệp đồng hành: Trung Nguyên Legend, GSJ (Tài trợ Kim Cương); C.P. Việt Nam, WESET English Center (Tài trợ Vàng); 

Vietcombank CN Tân Bình, MISA, HD Group, Caty Foods (Tài trợ Bạc); Cuộc thi HUIT Startup 2026 với tổng giá trị giải thưởng và hỗ trợ trên 05 tỷ đồng, bao gồm 02 

Nhà tài trợ Kim cương: Công ty Cổ phần Sài Gòn Thăng Long và Công ty Cổ phần VINATHIS HOLDING; 04 Nhà tài trợ Vàng: Công ty CP Chăn nuôi C.P. Việt Nam; Công ty TNHH Weset English Center; Công ty TNHH Đầu tư Sản xuất Hòa Bình; Công ty CP Thực phẩm & Nước giải khát Green Food; cùng các Nhà tài trợ Bạc, Nhà tài trợ Đồng. 

Tổng hợp các nguồn lực tài chính được kết nối bao gồm: 200 triệu đồng ngân sách TP.HCM (NQ20); 100 triệu đồng từ Quỹ VSI; 300 triệu đồng vốn đầu tư doanh nghiệp; 20 triệu đồng vốn đầu tư thiên thần; và 961,1 triệu đồng kinh phí thực hiện Đề án Nông nghiệp công nghệ cao. 

  1. Mạng lưới đối tác trong nước sâu rộng 

HUIT hiện sở hữu mạng lưới kết nối trực tiếp với trên 1.000 doanh nghiệp đối tác và hơn 200 chuyên gia, cố vấn, nhà đầu tư đồng hành thường xuyên. Nhà trường đã ký kết biên bản ghi nhớ hợp tác (MOU) chiến lược với hàng loạt tập đoàn lớn (MB Bank, TPBank, Nam A Bank, JobsGO, TopCV, Concentrix, WinCommerce, Earth Corporation, ISOCERT, Acecook, CellphoneS...). 

Mối quan hệ hợp tác công - tư được duy trì khép kín với các cơ quan quản lý nhà nước và tổ chức hệ sinh thái: Sở KH&CN TP.HCM, SIHUB, Ban Quản lý Khu Nông nghiệp CNC TP.HCM, VCCI, VSMA, Hội đồng Tư vấn Hỗ trợ Khởi nghiệp phía Nam, Mạng lưới VNEI, Hiệp hội Thương mại điện tử VECOM, … 

  1. Mở rộng hợp tác quốc tế 

HUIT không ngừng vươn tầm quốc tế thông qua các chương trình hợp tác thiết thực: 

  • Phối hợp với Đại học Kangwon (Hàn Quốc) và KORETOVIET tổ chức cuộc thi giao lưu khởi nghiệp song phương. 
  • Hợp tác với BLOCK71 (NUS Enterprise - Chi nhánh Khởi nghiệp Đại học Quốc gia Singapore) đưa sinh viên tham quan, học tập mô hình khởi nghiệp công nghệ chuẩn quốc tế. 

CHƯƠNG IV: TÍNH BỀN VỮNG, KHẢ NĂNG LAN TỎA VÀ ĐÓNG GÓP LÂU 

DÀI CHO THÀNH PHỐ 

  1. Mô hình Hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo khép kín và tự vận hành 

Tính bền vững của hệ sinh thái HUIT nằm ở chỗ Nhà trường không tạo ra các hoạt động rời rạc, mà xây dựng một chuỗi giá trị hoàn chỉnh: 

Khơi nguồn Ý tưởng -> Đào tạo chính khóa -> Huấn luyện & Mentoring 1:1 -> 

Ươm tạo & Cấp vốn -> Thành lập Doanh nghiệp & Thương mại hóa 

Tất cả các khâu đều có sự tham gia của doanh nghiệp, giúp các dự án sinh viên bám sát nhu cầu thực tế của thị trường ngay từ khi mới hình thành. 

  1. Đóng góp trực tiếp vào chính sách phát triển của TP. Hồ Chí Minh 

HUIT đóng góp trực tiếp cho sự phát triển của Thành phố thông qua việc cụ thể hóa các đề án lớn: 

  • Tiên phong triển khai Nghị quyết 20/UBND TP.HCM: Chứng minh tính hiệu quả của chính sách dùng ngân sách hỗ trợ tiền ươm tạo cho dự án khởi nghiệp. 
  • Chủ trì Đề án Khởi nghiệp Nông nghiệp Công nghệ cao: Thực hiện nhiệm vụ giai đoạn 2025–2030 với tổng kinh phí 961,1 triệu đồng, hỗ trợ trực tiếp các doanh nghiệp nông nghiệp hoàn thiện sản phẩm. 
  • Thúc đẩy Chuyển đổi xanh và Kinh tế tuần hoàn: Các dự án khởi nghiệp chủ lực của HUIT đều tập trung giải quyết bài toán môi trường của địa phương như tái chế rác thải nhựa (Plastic Brick), tận dụng phế phụ phẩm nông nghiệp (NIION, BTE04, Giness), góp phần cùng Thành phố thực hiện mục tiêu phát triển bền vững. 

 

3. Khả năng lan tỏa rộng lớn và Ghi nhận cấp Quốc gia 

  • Mô hình ĐMST&KN của HUIT đã lan tỏa mạnh mẽ ra khối các trường THPT và GDNN-GDTX trên địa bàn TP.HCM thông qua các chương trình đào tạo giáo viên nguồn, giúp nâng cao nhận thức khởi nghiệp cho thế hệ trẻ ngay từ bậc học phổ thông. 
  • Nhờ những đóng góp xuất sắc, bền vững và có minh chứng rõ ràng, Trường Đại học Công Thương TP. Hồ Chí Minh đã nhận được những vinh danh cao quý cấp Hệ thống: 

+ Nhận Bằng khen của Chủ tịch UBND Thành phố cho tập thể, cá nhân đã có thành tích xuất sắc trong tổ chức triển khai, thực hiện Đề án tổ chức Phong trào thi đua sáng tạo và các giải thưởng sáng tạo TPHCM giai đoạn 2021 – 2025. 

+ Xếp Top 10 cơ sở giáo dục đại học có thành tích xuất sắc nhất toàn quốc trong thực hiện Đề án 1665 của Thủ tướng Chính phủ. 

+ Vinh danh là “Trường học tiêu biểu xây dựng hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo năm 2024”. 

+ Nhận Bằng khen của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo cho tập thể Nhà trường giai đoạn 2017–2025. 

KẾT LUẬN 

Hành trình xây dựng hệ sinh thái Đổi mới sáng tạo và Khởi nghiệp tại Trường Đại học Công Thương TP. Hồ Chí Minh là minh chứng sinh động cho tinh thần chủ động, sáng tạo và quyết tâm bứt phá. Từ những bước đi ban đầu, HUIT đã khẳng định vị thế của một trung tâm khởi nghiệp đại học hàng đầu, nơi trí tuệ của người học được chắp cánh bằng nguồn lực của nhà trường, kinh nghiệm của doanh nghiệp và chính sách của Nhà nước. 

Với nền tảng vững chắc đã tích lũy, HUIT cam kết tiếp tục đồng hành cùng TP. Hồ Chí Minh trong sứ mệnh kiến tạo đô thị thông minh, đổi mới sáng tạo, đóng góp tích cực vào sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội của đất nước trong kỷ nguyên mới.