Mã số N3061: Tuyến bài "Việt Nam vào cuộc đua lượng tử và sự đón đầu của TP.HCM" (3 kỳ)
Tuyến bài khai thác ý kiến của các nhà khoa học, chuyên gia công nghệ Việt Nam ở trong và ngoài nước, đại diện trường đại học, doanh nghiệp công nghệ, quỹ đầu tư và cơ quan quản lý. Nội dung làm rõ các ứng dụng của công nghệ lượng tử, năng lực nghiên cứu và đào tạo trong nước, khó khăn về nhân lực, hạ tầng, thương mại hóa và những phân khúc Việt Nam có thể tham gia.
Tại TP.HCM, tác phẩm ghi nhận các nhóm nghiên cứu lượng tử trong trường đại học, đồng thời giới thiệu kế hoạch chuẩn bị năm tầng nhân lực lượng tử và những hoạt động dự kiến của Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM.
Việt Nam vào cuộc đua lượng tử - Kỳ 1: Lối đi cho 'người đến sau'
Công nghệ lượng tử đang được nhiều quốc gia xem là lớp công nghệ chiến lược tiếp theo sau trí tuệ nhân tạo (AI) và bán dẫn, với tác động tiềm năng đến tính toán, bảo mật dữ liệu, mô phỏng vật liệu, cảm biến, y tế, quốc phòng và chủ quyền số.

Tại Việt Nam, lượng tử đã xuất hiện trong nghị quyết 57-NQ/TW, danh mục công nghệ chiến lược ban hành năm 2026 và được Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm yêu cầu hoàn thiện đề án phát triển ở tầm chiến lược, gắn với an ninh quốc gia, dữ liệu quốc gia, bán dẫn, AI và công nghệ không gian.
Giáo sư Lại Ngọc Điệp - giảng viên Université Paris-Saclay (Pháp) - cho rằng công nghệ lượng tử có thể được hiểu một cách ngắn gọn là nhóm công nghệ khai thác các nguyên lý của vật lý lượng tử để tạo ra những phương thức mới trong tính toán, truyền thông, cảm biến, đo lường hoặc chế tạo vật liệu.
Khi đi xuống cấp độ nguyên tử, phân tử, electron, photon và các hạt cơ bản của vật chất, nhiều quy luật cổ điển không còn đủ để lý giải đầy đủ các hiện tượng. Ở cấp độ này, vật lý lượng tử trở thành nền tảng để con người hiểu và can thiệp vào thế giới tự nhiên.
Lịch sử một thế kỷ
Giáo sư Điệp giải thích vật lý lượng tử đã có lịch sử phát triển khoảng một thế kỷ, với hệ thống lý thuyết đồ sộ và nhiều công trình được trao giải Nobel. Điểm mới của giai đoạn hiện nay nằm ở năng lực kỹ thuật các nhà khoa học đã có thêm công cụ để tạo ra, kiểm soát, thao tác và đo đạc các đối tượng lượng tử riêng lẻ.
Một ví dụ, từ thập niên 1960, laser ra đời, sau đó đi vào công nghiệp, y tế, viễn thông, đo lường và nghiên cứu khoa học. Ngày nay, công nghệ tiến thêm một bước khi con người có thể tạo ra và đo được từng photon đơn lẻ.
Khi một photon đơn lẻ có thể được dùng như một đơn vị thông tin hoặc một đối tượng đo lường, các hướng như truyền thông lượng tử, quang tử lượng tử, cảm biến lượng tử, nguồn photon đơn và xử lý thông tin lượng tử có điều kiện phát triển.
"Đây là lý do công nghệ lượng tử được nhắc đến nhiều trong thời gian gần đây. Các tri thức khoa học tích lũy trong một thế kỷ đang bước sang giai đoạn có khả năng tạo ra công nghệ, sản phẩm và dịch vụ mới", giáo sư Lại Ngọc Điệp nói.
Tiến sĩ Nguyễn Quốc Hưng - Viện trưởng Viện Công nghệ lượng tử, Đại học Quốc gia Hà Nội - cho rằng cuộc đua lượng tử trên thế giới đang diễn ra cùng lúc ở nhiều tầng. Ở phần cứng là máy tính lượng tử, nguồn photon đơn, thiết bị làm lạnh sâu, laser, hệ điều khiển vi sóng, điện tử cao tần và hệ đo chính xác.
Ở phần mềm là thuật toán lượng tử, mô phỏng lượng tử, nền tảng cloud, thư viện lập trình và công cụ điều khiển. Ở ứng dụng là bảo mật dữ liệu, dược phẩm, vật liệu mới, tài chính, logistics, năng lượng, y tế và quốc phòng.

Cần lộ trình rõ ràng
Đang làm việc cho Quandela - một công ty công nghệ đến từ Pháp, chuyên đi đầu trong lĩnh vực phát triển máy tính quang tử lượng tử và các bộ xử lý lượng tử tại Pháp, tiến sĩ Âu Thị Hường cho rằng đưa một kết quả công nghệ lượng tử từ phòng thí nghiệm thành sản phẩm là chặng đường rất dài.
Doanh nghiệp phải giải quyết bài toán độ ổn định, khả năng mở rộng, chi phí, sản xuất lặp lại, kiểm thử, phần mềm điều khiển, dịch vụ cloud, đội ngũ vận hành và khách hàng thử nghiệm.
Ngoài ra, hệ sinh thái lượng tử cần nhiều nhóm nhân lực. Chẳng hạn, phần cứng cần nhà vật lý, kỹ sư quang học, điện tử, bán dẫn, vật liệu và chế tạo.
Phần mềm cần kỹ sư thuật toán, dữ liệu, cloud, an toàn thông tin và tối ưu hóa. Ứng dụng cần doanh nghiệp đặt bài toán thật trong dược phẩm, vật liệu mới, logistics, tài chính, năng lượng, y tế hoặc đô thị.
Do vậy, với một quốc gia còn "non trẻ" về lượng tử như Việt Nam, tiến sĩ Âu Thị Hường nhận định vẫn có cơ hội nếu chọn đúng cách đi. Tuy nhiên, vì còn non trẻ, nếu từng đơn vị đi riêng rẽ, đầu tư riêng rẽ và xây dựng năng lực riêng rẽ, nguồn lực sẽ bị dàn trải.
Một nơi làm phần mềm, một nơi muốn làm phần cứng, một nơi muốn mua thiết bị nhưng thiếu kết nối chung, hiệu quả đầu tư sẽ thấp.
"Với một lĩnh vực tốn kém như lượng tử, sự phân tán này có thể khiến Việt Nam mất nhiều năm nhưng không tạo được năng lực đủ mạnh", bà nhận định.
Vì vậy, tiến sĩ Âu Thị Hường cho rằng trước tiên cần xây dựng một hệ sinh thái vững hơn.
Trong hệ sinh thái đó, khối học thuật phải xác định rõ phần mình làm, khối doanh nghiệp phải có bài toán và khả năng đầu tư, các nhóm về bán dẫn, phần cứng, phần mềm, cloud, mô phỏng, bảo mật và ứng dụng phải được kết nối với nhau, còn Nhà nước đóng vai trò điều phối, tạo cơ chế và hỗ trợ nguồn lực ban đầu.
Cũng theo bà Hường, cần có một lộ trình rõ ràng, chia lĩnh vực lượng tử thành các nhóm việc cụ thể.
Mảng nào cần nghiên cứu sâu, mảng nào có thể học từ nước ngoài, mảng nào có thể thử nghiệm qua cloud, mảng nào gắn với AI và bán dẫn, mảng nào có thể kéo doanh nghiệp tham gia sớm. Khi các nhóm việc được chia rõ và kết nối với nhau, hệ sinh thái mới có khả năng cùng đi lên.

3 nguyên tắc cho Việt Nam PGS.TS Đinh Văn Trung - Viện trưởng Viện Vật lý, Viện hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam - nói Việt Nam cần đi theo ba nguyên tắc: đi sớm về nhận thức, đi chắc về nền tảng và đi đúng vào năng lực thật. Đi sớm về nhận thức nghĩa là các cơ quan quản lý, giới nghiên cứu, trường đại học, doanh nghiệp và các đơn vị vận hành hạ tầng trọng yếu phải hiểu rõ rủi ro và cơ hội của công nghệ lượng tử, đặc biệt quan trọng trong an ninh thông tin, mật mã hậu lượng tử, dữ liệu chiến lược và chủ quyền số. Đi chắc về nền tảng nghĩa là phải đầu tư vào nghiên cứu cơ bản, công nghệ hỗ trợ, đào tạo nhân lực liên ngành và hạ tầng nghiên cứu. Ngoài thiết bị, hạ tầng ở đây còn gồm phòng thí nghiệm, testbed (bệ thử), hệ thống dùng chung, kinh phí vận hành, đội ngũ kỹ thuật và năng lực bảo trì. Một phòng thí nghiệm đắt tiền sẽ không tạo ra năng lực thật nếu thiếu người vận hành, thiếu đề tài, thiếu kinh phí duy trì và thiếu kết nối với các nhóm nghiên cứu. Đi đúng vào năng lực thật nghĩa là Việt Nam cần chọn phân khúc và bài toán cụ thể. Không nên chạy theo biểu tượng. Ông Trung lưu ý việc phát triển máy tính lượng tử hoàn chỉnh hiện nằm ngoài tầm với của Việt Nam trong giai đoạn gần. Nếu đặt mục tiêu không phù hợp, nguồn lực sẽ bị phân tán và dễ tạo ra kỳ vọng sai. Kết nối chặt chẽ phòng thí nghiệm và doanh nghiệp Từ kinh nghiệm quan sát ở châu Âu, tiến sĩ Âu Thị Hường cho rằng mô hình hiệu quả thường là phòng thí nghiệm và doanh nghiệp làm việc rất gần nhau. Nhà khoa học, kỹ sư, doanh nghiệp và khách hàng thử nghiệm cùng ngồi vào một dự án. Nhà nước tham gia bằng các chương trình tài trợ, quỹ hỗ trợ start-up, dự án công nghệ sâu hoặc các gói đầu tư dài hạn. Bà Hường dẫn ví dụ ở châu Âu, các quỹ hỗ trợ cho start-up công nghệ sâu có thể giúp doanh nghiệp vượt qua giai đoạn ban đầu, sau đó đánh giá lại để quyết định tiếp tục đầu tư. Một số chương trình có quy mô hàng chục triệu USD, có trường hợp khoảng 50 - 70 triệu USD cho các dự án phát triển. Nhờ đó, start-up có thời gian chứng minh công nghệ, xây dựng đội ngũ và kết nối thị trường. |
Việt Nam vào cuộc đua lượng tử - Kỳ 2: Lượng tử vào nhóm công nghệ chiến lược
Việt Nam chưa thuộc nhóm dẫn đầu trong công nghệ lượng tử nhưng các tín hiệu chính sách, nhóm nghiên cứu trong viện - trường và nhu cầu bảo vệ dữ liệu đang tạo những viên gạch đầu tiên cho một lĩnh vực công nghệ chiến lược mới.

Trong đó nghị quyết 57 của Bộ Chính trị, ban hành ngày 22-12-2024, nhấn mạnh mục tiêu đến năm 2030 từng bước làm chủ một số công nghệ chiến lược, công nghệ số như trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn, điện toán đám mây, chuỗi khối, bán dẫn, công nghệ lượng tử, nano, 5G, 6G, thông tin vệ tinh và một số công nghệ mới nổi.
Phát triển công nghệ lượng tử mang tầm chiến lược
Nghị quyết 57 cũng đặt thể chế, nhân lực, hạ tầng, dữ liệu và công nghệ chiến lược vào nhóm nội dung trọng tâm. Riêng với hạ tầng và đầu tư, nghị quyết yêu cầu ban hành Chương trình phát triển công nghệ và công nghiệp chiến lược, Quỹ đầu tư phát triển công nghiệp chiến lược, ưu tiên các lĩnh vực như quốc phòng, không gian, năng lượng, công nghệ sinh học, AI, vật liệu tiên tiến, bán dẫn, công nghệ lượng tử, robot và tự động hóa.
Ngày 21-5-2026, Thường trực Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số cho ý kiến về đề án "Nghiên cứu ứng dụng và phát triển công nghệ lượng tử phục vụ phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh". Tại đây, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm yêu cầu hoàn thiện đề án phát triển công nghệ lượng tử mang tầm chiến lược, đặt lượng tử trong tổng thể triển khai nghị quyết 57, gắn với an ninh quốc gia, dữ liệu quốc gia, công nghiệp bán dẫn, AI và công nghệ không gian.
Trước đó, ngày 30-4-2026, Thủ tướng Chính phủ ban hành quyết định 21/2026 về Danh mục công nghệ chiến lược và Danh mục sản phẩm công nghệ chiến lược, xác định 10 nhóm công nghệ chiến lược trong đó có công nghệ an ninh mạng và lượng tử. Trong 30 sản phẩm công nghệ chiến lược, truyền thông lượng tử, tính toán lượng tử và cảm biến lượng tử được xếp vào nhóm sản phẩm tạo động lực tăng trưởng mới, công nghệ nền tảng cho tương lai, công nghệ bảo đảm tự chủ trong an ninh, quốc phòng.
Chính phủ đã thành lập Tổ công tác về phát triển công nghệ chiến lược, có nhiệm vụ tham mưu, điều phối, rà soát danh mục công nghệ chiến lược, đề xuất cơ chế, chính sách và nguồn lực triển khai. Bộ Khoa học và Công nghệ cũng đang xây dựng định hướng đầu tư hệ thống trung tâm nghiên cứu, thử nghiệm và phòng thí nghiệm quốc gia cho các công nghệ chiến lược, với trọng tâm giai đoạn 2026-2030 là chín phòng thí nghiệm trọng điểm quốc gia và ba trung tâm nghiên cứu, thử nghiệm tập trung.

Những "hạt giống" trong trường đại học
TS Trần Nguyên Lân - trưởng nhóm QuantumLab Trường đại học Khoa học Tự nhiên TP.HCM - cho biết Đại học Quốc gia TP.HCM hiện đã hình thành một số nhóm nghiên cứu liên quan đến công nghệ lượng tử, đặc biệt ở các hướng tính toán lượng tử, mô phỏng lượng tử, thuật toán lượng tử, bảo mật hậu lượng tử, vật liệu lượng tử và quang tử.
Trường đại học Khoa học Tự nhiên có nhóm nghiên cứu sớm về mô phỏng, thuật toán và phần mềm lượng tử, một số nhóm tại Trường đại học Bách khoa và Trường đại học Công nghệ thông tin cũng bắt đầu tham gia vào thuật toán lượng tử, phần mềm lượng tử, tối ưu hóa và các hướng gắn với an toàn thông tin.
Về đào tạo, Trường đại học Khoa học Tự nhiên cũng là một trong những cơ sở giáo dục tiên phong đào tạo chuyên ngành tính toán lượng tử, thuộc ngành vật lý. Sinh viên được học các nền tảng trực tiếp phục vụ lĩnh vực này như cơ lượng tử, cơ lượng tử nâng cao, vật lý tính toán, quang lượng tử, lý thuyết trường lượng tử và nhập môn tính toán lượng tử.
Ở các học phần tự chọn, chương trình mở rộng sang nhiều hướng chuyên sâu như cơ sở lý thuyết thông tin lượng tử, toán học cho tính toán lượng tử, thuật toán và lập trình lượng tử, mô phỏng lượng tử các hệ vật chất, cơ sở lý thuyết phần cứng lượng tử, máy học lượng tử, bảo mật lượng tử, tối ưu hóa lượng tử, mật mã hậu lượng tử và chụp cắt lớp trạng thái lượng tử.
TS Lân nhìn nhận một trong những thách thức của đào tạo nhân lực lượng tử hiện nay nằm ở đầu ra của người học vì thị trường lao động riêng cho lĩnh vực này ở Việt Nam gần như chưa hình thành. Nếu đào tạo 10 sinh viên theo hướng lượng tử có thể chỉ 2-3 người tiếp tục đi sâu vào nghiên cứu. Những người còn lại vẫn cần cơ hội thực tập, việc làm hoặc hướng chuyển tiếp sang các lĩnh vực gần như phần mềm, an toàn thông tin, dữ liệu, vi mạch, vật liệu...
"Nếu thiếu kết nối với doanh nghiệp và thị trường lao động, chương trình đào tạo dễ rơi vào tình trạng có nội dung học thuật nhưng thiếu động lực nghề nghiệp, sinh viên khó hình dung tương lai và nhóm nghiên cứu thiếu bài toán ứng dụng", ông Lân nói.


Việt Nam vào cuộc đua lượng tử - Kỳ cuối: Không thể làm ngay tất cả nên cần chọn ngách lượng tử
Công nghệ lượng tử mở ra nhiều cơ hội nhưng với một quốc gia đi sau như Việt Nam, bài toán quan trọng trước mắt là chọn đúng phân khúc, đúng nhu cầu và đúng cách tham gia chuỗi giá trị.

Đây là những điều mà các chuyên gia, nhà khoa học trong lĩnh vực này chia sẻ khi nhìn nhận và đánh giá bối cảnh cũng như quyết tâm chính trị của nước ta trước sân chơi vốn còn khá mới mẻ ấy.
Không bắt đầu từ phần khó nhất
PGS.TS Huỳnh Kim Lâm - Trưởng khoa kỹ thuật hóa học và môi trường, Trường ĐH Quốc tế (ĐH Quốc gia TP.HCM) - cho rằng cần nhìn lượng tử như một công cụ trong hộp công cụ tính toán. Ông nói có những bài toán mà nền tảng tính toán cổ điển hoặc các công cụ tính toán hiệu năng cao hiện tại vẫn xử lý tốt.
Cũng vậy, có bài toán học máy phát huy hiệu quả, có bài toán cần thực nghiệm để kiểm chứng. Và cũng có những bài toán, đặc biệt liên quan đến bản chất lượng tử của vật chất mà điện toán lượng tử hoặc mô phỏng lượng tử trong tương lai có thể tạo lợi thế. Câu hỏi thực tế hơn là xác định bài toán nào thật sự cần lượng tử.
Từ góc nhìn đầu tư mạo hiểm, ông Hoàng Đức Trung - Giám đốc Quỹ đầu tư mạo hiểm Vinacapital Ventures - cho rằng các nhà đầu tư đang nhìn lượng tử theo nhiều lớp cơ hội.
Lớp gần nhất là an toàn hậu lượng tử, kiểm kê hệ mật mã, đánh giá rủi ro dữ liệu dài hạn và xây khả năng thay đổi thuật toán bảo mật khi các tiêu chuẩn, quy chuẩn mới xuất hiện, đặc biệt từ cơ quan quản lý nhà nước.
Đây là mảng có thể làm sớm vì gắn với ngân hàng, tài chính, trung tâm dữ liệu, chính phủ điện tử, y tế, bảo hiểm, hạ tầng trọng yếu và các tổ chức nắm giữ dữ liệu cần bảo vệ lâu dài. Trong khi lớp trung hạn là các giải pháp lai, tận dụng hạ tầng tính toán hiện có, dịch vụ tính toán trực tuyến, thuật toán tối ưu, mô phỏng, trí tuệ nhân tạo và một số ý tưởng lấy cảm hứng từ lượng tử để giải bài toán logistics, y tế, tài chính, chuỗi cung ứng, giao thông, năng lượng hoặc vận hành đô thị.
Đây là lớp có thể phù hợp hơn với năng lực phần mềm, dữ liệu và tối ưu hóa của Việt Nam trong 3-5 năm tới. Còn lớp xa hơn là phần mềm, công cụ trung gian và công cụ hỗ trợ cho máy tính lượng tử khi hạ tầng lượng tử trưởng thành hơn.
Trong hơn năm năm tới, thị trường sẽ cần công cụ chuyển đổi bài toán doanh nghiệp sang dạng máy tính lượng tử có thể xử lý, thư viện lập trình, phần mềm điều phối giữa máy tính cổ điển và lượng tử, công cụ kiểm thử, bảo mật và tối ưu chi phí chạy trên các nền tảng tính toán lượng tử trực tuyến.
Lớp dài hạn nhất là phần cứng lượng tử. Lớp này phù hợp hơn với các công ty công nghệ lớn, trung tâm quốc gia, dự án có nguồn lực mạnh và sự tham gia của Nhà nước.
Từ hiểu biết lượng tử đến hệ sinh thái thử nghiệm
GS.TS Đỗ Phúc (Trường ĐH Công nghệ thông tin, ĐH Quốc gia TP.HCM) cho rằng chuẩn bị cho điện toán lượng tử chưa nên bắt đầu bằng tham vọng đào tạo thật nhiều nhà vật lý lượng tử hoặc đầu tư sớm vào phần cứng rất đắt đỏ. Giai đoạn đầu cần một nền tảng hiểu biết đủ rộng để lãnh đạo, kỹ sư, sinh viên công nghệ, doanh nghiệp và người quản trị hệ thống nhận diện đúng cơ hội, rủi ro và giới hạn của công nghệ lượng tử.
Nhóm cần được trang bị đầu tiên gồm sinh viên công nghệ thông tin, kỹ sư dữ liệu, quản trị hệ thống, doanh nghiệp và nhà quản lý. Với sinh viên công nghệ, mục tiêu là hiểu giới hạn của thuật toán cổ điển, biết các ý tưởng nền như thuật toán tìm kiếm lượng tử, thuật toán phân tích số nguyên và mật mã hậu lượng tử.
Với kỹ sư dữ liệu, yêu cầu là hiểu vòng đời dữ liệu và rủi ro dữ liệu cần bảo vệ 10-20 năm. Với quản trị hệ thống, vấn đề là khả năng thay đổi thuật toán mã hóa khi cần. Còn với doanh nghiệp, nhiệm vụ là nhận diện tài sản số nào cần chuẩn bị cho thời kỳ hậu lượng tử.
Từ đó, ông Phúc đề xuất một số việc có thể làm sớm như hội thảo cho doanh nghiệp về quản trị rủi ro lượng tử, khóa ngắn hạn cho sinh viên theo hướng tư duy tính toán lượng tử. Cùng với đó là tài liệu tiếng Việt chuẩn hóa thuật ngữ, cổng kiến thức về lượng tử, các điểm kết nối lượng tử giữa ĐH và cộng đồng. Cũng có thể là cuộc thi thử thách lượng tử cho TP.HCM với các bài toán giao thông, năng lượng, dữ liệu, an toàn thông tin hoặc tối ưu đô thị.
PGS.TS Đinh Trung Hòa - Trưởng ban đào tạo VNQuantum Network - cho rằng từ kinh nghiệm của các quốc gia, bài học đầu tiên là nhân lực phải đi trước hạ tầng lớn. "Đầu tư vào con người là nền tảng. Đội ngũ hiểu, làm và dẫn dắt sẽ quyết định tốc độ và chiều sâu phát triển công nghệ lượng tử. Nếu chưa có người, đầu tư hạ tầng lớn sẽ dễ rủi ro", ông chia sẻ.
Bài học thứ hai là không đào tạo một tầng duy nhất. Một địa phương như TP.HCM cần chiến lược nhiều tầng, từ người ra quyết định, kỹ sư triển khai, giảng viên đến nhà nghiên cứu và nhóm đổi mới sáng tạo.
Bài học thứ ba là đại học phải liên ngành. Công nghệ lượng tử nằm ở giao điểm của vật lý, toán học, khoa học máy tính, kỹ thuật và ứng dụng thực tiễn. Cùng với đó là kinh tế và quản trị vì nhiều bài toán ứng dụng lượng tử tương lai sẽ đến từ tài chính, logistics, đô thị, doanh nghiệp và đổi mới sáng tạo.
Bài học thứ tư là doanh nghiệp phải đặt bài toán thật. Bài toán thực tiễn từ doanh nghiệp là động lực quan trọng để đào tạo đúng, nghiên cứu đúng và tạo giá trị thật. Các lĩnh vực được gợi ý gồm tài chính - ngân hàng, logistics - chuỗi cung ứng, y tế, năng lượng và đô thị thông minh.
Bài học thứ năm là Nhà nước cần điều phối hệ sinh thái. Nhà nước, ĐH, doanh nghiệp, viện nghiên cứu và cộng đồng cần đi cùng nhau. Trong đó, TP.HCM có thể đóng vai trò kiến tạo chính sách, kết nối nguồn lực, xác định ưu tiên và dẫn dắt hệ sinh thái này trong bối cảnh hiện nay.
TP.HCM chuẩn bị 5 tầng nhân lực lượng tử ![]() Theo lãnh đạo Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM, TP không đặt mục tiêu sở hữu máy tính lượng tử ngay lập tức mà quan trọng hơn là chủ động chuẩn bị năng lực tiếp nhận để sẵn sàng bước vào kỷ nguyên lượng tử và an toàn hậu lượng tử. TP.HCM xác định cần chuẩn bị đồng thời năm tầng nhân lực. Tầng thứ nhất là "người hiểu đúng" gồm sinh viên khối STEM, kỹ sư công nghệ thông tin, nhà quản lý và doanh nghiệp để hiểu công nghệ lượng tử là gì, cơ hội ở đâu, rủi ro ra sao và việc nào cần chuẩn bị ngay. Tầng thứ hai là "kỹ sư làm được", những người có khả năng tham gia các dự án nhỏ như mô phỏng mạch lượng tử, dùng nền tảng tính toán lượng tử trực tuyến hoặc thử nghiệm tối ưu hóa. Tầng thứ ba là "người dạy được", tức đội ngũ giảng viên có thể xây học phần nhập môn, phòng thí nghiệm và khóa chứng chỉ ngắn hạn. Tầng thứ tư là "nhà nghiên cứu được" gồm các nhóm về thuật toán, thông tin lượng tử, vật liệu và thiết bị. Tầng thứ năm là hệ sinh thái kết nối chính quyền, ĐH, viện nghiên cứu, doanh nghiệp, doanh nghiệp khởi nghiệp và nhà đầu tư. Trong thời gian từ 6-12 tháng tới, Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM kỳ vọng có thể hình thành các nhóm làm việc, triển khai mạng lưới đào tạo giảng viên, tổ chức ngày hội hackathon cho sinh viên và khởi động các dự án thí điểm gắn với bài toán thực tế của TP và doanh nghiệp. Trung tâm Khởi nghiệp sáng tạo TP.HCM (SIHUB) được định hướng phát huy vai trò cầu nối, kết nối các nguồn lực trong nước và quốc tế để hỗ trợ mạng lưới này. |
Trọng Nhân (Báo điện tử Tuổi trẻ)
