Mã số N2137: Thiết kế, chế tạo thiết bị hỗ trợ trị liệu bằng điện trường cao áp có tích hợp IoT và trí tuệ nhân tạo

  - Chia sẻ:    

Trong bối cảnh hệ thống y tế ngày càng chịu nhiều áp lực từ sự gia tăng của các bệnh lý mãn tính, mất ngủ, đau nhức xương khớp và rối loạn tiền đình ở người lớn tuổi, giải pháp vật lý trị liệu và phục hồi chức năng (VLTL & PHCN) ứng dụng công nghệ cao đang trở thành một nhu cầu thiết yếu. Tuy nhiên, các dòng máy trị liệu bằng điện trường cao áp hiện nay trên thị trường hầu hết phải nhập khẩu từ Nhật Bản hoặc Trung Quốc với chi phí cực kỳ đắt đỏ. 

Từ thực tiễn đó, đội ngũ nghiên cứu tại Viện Công nghệ vi mạch bán dẫn – Trường Đại học Nguyễn Tất Thành (TP. Hồ Chí Minh) đã thực hiện đề tài "Nghiên cứu thiết kế, chế tạo thiết bị hỗ trợ trị liệu bằng điện trường cao áp có tích hợp IoT và trí tuệ nhân tạo".

Đây không chỉ là bước tiến quan trọng trong việc làm chủ công nghệ sản xuất thiết bị y tế tại Việt Nam, mà còn mang lại giải pháp hỗ trợ sức khỏe cộng đồng mang tính thực tiễn và lan tỏa sâu rộng. 

1. Tính mới và Tính sáng tạo vượt trội

Điểm đột phá của thiết bị HS-16000Vp nằm ở sự kết hợp hài hòa giữa công nghệ điện từ y sinh hiện đại, kỹ thuật vi mạch bán dẫn và hệ thống quản trị dữ liệu thông minh AIoT. 

Tự chủ thiết kế hệ thống phần cứng cao áp đa năng

  • Công suất và dải điện áp linh hoạt: Thiết bị được thiết kế tối ưu hóa với khả năng phát ra điện áp cao áp lên đến 16.000 Vp  ở dải tần số cơ bản 50/60Hz. Hệ thống tích hợp bộ chuyển đổi điện áp hạ áp (LVT) và biến áp cao áp (HVT) cùng mạch bảo vệ 3 cấp. 

  • Tích hợp kênh trị liệu cao tần giảm mỡ nội tạng: Khác với các dòng máy nhập khẩu thông thường chỉ có một chức năng cao áp đơn thuần, HS-16000Vp được trang bị thêm một kênh phát tín hiệu cao tần 70kHz  với điện áp 2.800 Vp  chuyên biệt cho mục đích hỗ trợ giảm mỡ nội tạng và kích thích chuyển hóa sâu trong cơ thể. 

Điểm mới đột phá: Hệ thống điều khiển AIoT và giám sát từ xa

  • Quản lý dữ liệu thời gian thực: Lần đầu tiên tại Việt Nam, một thiết bị trị liệu điện trường cao áp được tích hợp khối AIoT hoàn chỉnh. Với bộ vi điều khiển trung tâm ATmega2560 kết hợp module Wi-Fi ESP32 và chuẩn truyền thông công nghiệp Modbus RS485, thiết bị có khả năng kết nối trực tiếp với điện thoại thông minh (App) và hệ thống máy chủ Cloud. 

  • Số hóa phác đồ và lưu vết vận hành: Toàn bộ thông số như mức điện áp, thời gian trị liệu, chế độ sóng và trạng thái hoạt động đều được cập nhật thời gian thực, lưu trữ trên nền tảng web. Tính năng này giúp giải quyết triệt để bài toán bệnh nhân tự điều trị tại nhà nhưng không tuân thủ phác đồ hoặc vận hành sai quy trình. 

Cải tiến dạng sóng trị liệu chuyên sâu

Thiết bị phát triển 3 dạng sóng ngõ ra linh hoạt, phục vụ đa dạng nhu cầu sinh học: 

  • Sóng Sine chuẩn (Sóng A): Tạo tác động sinh học nhẹ nhàng, điều hòa, thích hợp cho người mới bắt đầu, người cao tuổi hoặc phác đồ trị liệu ban đêm. 

  • Sóng Alpha (Sóng B - biến dạng ~5%, đỉnh ~11.500V): Tác động vừa phải, hỗ trợ giãn cơ và cải thiện tuần hoàn mô nông. 

  • Sóng Beta (Sóng C - biến dạng ~10%, đỉnh ~8.750V): Tạo ra các thành phần tần số cao (harmonics), giúp điện trường đâm xuyên sâu qua da và lớp mỡ, tăng cường tính thẩm thấu màng tế bào và trao đổi ion Na+/ K+ / Ca2+ .

2. Hiệu quả thực tế và Giá trị giải quyết vấn đề cộng đồng

Giải pháp không dừng lại ở mức nghiên cứu lý thuyết mà đã được gia công, lắp ráp hoàn thiện thành sản phẩm thương mại hóa và kiểm chứng trên thực tế. 

THIẾT BỊ HS-16000Vp

Tối ưu chi phí sản xuất

Giảm 20% - 30% so với nhập khẩu

Điện áp ngõ ra

8 mức (800Vp - 16.000Vp) + 70kHz/2800V

Công suất tiêu thụ

Rất thấp (~ 20W)

Giám sát từ xa

App Mobile & Cloud Data History

 

Kết quả định lượng kỹ thuật ấn tượng

  • Tối ưu hóa năng lượng & Kích thước: Thiết bị có kích thước nhỏ gọn (400x300x200 mm), trọng lượng chỉ khoảng 7 kg nhưng hoạt động vô cùng mạnh mẽ. Công suất tiêu thụ cực kỳ tiết kiệm, chỉ khoảng 20W (nguồn điện gia dụng 110-220 V AC). 

  • Đảm bảo tiêu chuẩn an toàn nghiêm ngặt: Phần vỏ máy làm bằng nhựa Resin SLA kỹ thuật cao dày ≥ 3.5mm, kết hợp tấm gá linh kiện Mica 10 mm cho độ bền điện môi vượt trội (20-35kV/mm), đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn an toàn điện y tế IEC 60601-1 và độ bền cơ học ISO. 

Chứng nhận áp dụng và Phản hồi thực tế

  • Thử nghiệm lâm sàng & Ứng dụng thực tế: Sản phẩm đã được tích hợp hoàn chỉnh và đưa vào vận hành thử nghiệm tại Phòng thí nghiệm Viện Công nghệ vi mạch bán dẫn (Đại học Nguyễn Tất Thành) cũng như triển khai thực tế tại Bệnh viện Thống Nhất (TP. Hồ Chí Minh). 

  • Giải quyết bài toán y tế & Xã hội:

    • Giải tỏa áp lực cho y bác sĩ: Phương pháp trị liệu bằng điện trường cao áp cho phép 1 máy phục vụ đồng thời nhiều bệnh nhân cùng lúc mà không cần kỹ thuật viên phải túc trực thao tác liên tục như điện châm hay laser. Điều này giúp tối ưu hóa không gian phòng khám và giảm tải cho các khoa VLTL & PHCN. 

    • Hỗ trợ bệnh nhân nghèo: Với mức giá thành chế tạo dự kiến giảm từ 20% đến 30% so với các thiết bị ngoại nhập có giá từ 86 - 280 triệu đồng, sản phẩm mở ra cơ hội tiếp cận phương pháp điều trị công nghệ cao cho đông đảo người dân có thu nhập trung bình và thấp. 

3. Mức độ nhân rộng, Lan tỏa và Đối tượng thụ hưởng

Thiết bị hỗ trợ trị liệu bằng điện trường cao áp HS-16000Vp mang tính thực tiễn cao, đáp ứng đúng khung pháp lý và nhu cầu thị trường hiện nay. 

Đối tượng thụ hưởng rộng lớn

  1. Người bệnh và người cao tuổi: Những người mắc các chứng bệnh mãn tính như mất ngủ kéo dài, đau nhức thoái hóa khớp, rối loạn tiền đình, suy giãn tĩnh mạch, mỡ máu, gan nhiễm mỡ... 

  2. Hệ thống y tế công và tư nhân: Các bệnh viện đa khoa, trung tâm phục hồi chức năng, phòng khám y học cổ truyền, viện dưỡng lão từ tuyến Trung ương đến tuyến địa phương. 

  3. Chăm sóc sức khỏe tại gia đình: Nhờ giao diện màn hình cảm ứng HMI trực quan và tính năng an toàn tự động, người dân hoàn toàn có thể tự vận hành tại nhà theo chỉ định của bác sĩ. 

Thuận lợi về quy định pháp lý để lan tỏa

Theo quy định hiện hành của Bộ Y tế Việt Nam, các thiết bị trị liệu bằng điện trường thuộc Danh mục thiết bị y tế Loại B (chỉ cần công bố tiêu chuẩn áp dụng và chứng nhận ISO 13485, không cần giấy phép lưu hành riêng biệt phức tạp). Đây là lợi thế pháp lý cực kỳ lớn giúp sản phẩm nhanh chóng hoàn thiện thủ tục thương mại hóa để nhân rộng ra toàn quốc. 

4. Năng lực thực hiện, Tính bền vững và Định hướng phát triển

Năng lực đội ngũ thực hiện

Dự án được thực hiện bởi nhóm nghiên cứu giàu kinh nghiệm thuộc Viện Công nghệ vi mạch bán dẫn – Trường Đại học Nguyễn Tất Thành (PSG.TS. Trần Viết Thắng, KS. Trần Minh Tân, KS. Nguyễn Như Ý). Nhóm nghiên cứu đã làm chủ từ khâu tính toán lý thuyết, thiết kế phần mềm, gia công mạch PCB, in 3D vỏ hộp cho đến lập trình hệ thống IoT. 

Quản trị rủi ro và Độ an toàn tuyệt đối

  • An toàn điện cao áp: Thiết bị được thiết kế tách biệt hoàn toàn giữa khoang điều khiển điện áp thấp và khoang cao áp. Hệ thống relay ngắt tự động khi quá dòng, kết hợp khoảng cách rò (Creepage) và khoảng cách không khí (Clearance) chuẩn IEC 60601-1, loại bỏ nguy cơ phóng điện hay rò rỉ điện gây nguy hại cho người dùng. 

  • Chịu nhiệt và độ bền cơ học: Tấm Mica chịu nhiệt tới 500-700^\circC và kết cấu vỏ nhựa SLA có gân tăng cứng đảm bảo thiết bị hoạt động bền bỉ liên tục mà không bị biến dạng hay nứt vỡ. 

Hướng phát triển bền vững trong tương lai

  1. Tích hợp Trí tuệ Nhân tạo (AI) khuyến nghị phác đồ: Với cơ sở dữ liệu nhật ký sử dụng của bệnh nhân được thu thập liên tục qua Cloud IoT, nhóm nghiên cứu định hướng phát triển các thuật toán Machine Learning để phân tích hiệu quả điều trị, từ đó đưa ra gợi ý cá nhân hóa phác đồ trị liệu tự động cho từng bệnh nhân. 

  2. Chuyển giao công nghệ và Sản xuất hàng loạt: Đề tài tạo tiền đề vững chắc để liên kết với các doanh nghiệp sản xuất thiết bị y tế trong nước, tiến tới thương mại hóa sản phẩm "Make in Vietnam" với chất lượng quốc tế và chi phí hợp lý. 

Hình ảnh sản phẩm

Hình 1. Sơ đồ khối thiết bị đề xuất thiết kế

Hình 2. Sơ đồ phân bố chức năng của màn hình HMI

Hình 3. Mạch điều khiển hệ thống relay và mạch dao động OSC

Hình 4. Mạch IoT điều khiển và giao tiếp màn hình HMI

Hình 5. Ứng dụng giảm sát thiết bị điện trường trên smartphone

Hình 6. Thiết bị trị liệu điện trường cao áp HS-16000Vp hoàn chỉnh

Trần Viết Thắng