Mã số N2134: VISA tuổi 15 – Công cụ số giáo dục hỗ trợ định hướng nghề nghiệp cho học sinh THCS

  - Chia sẻ:    

 

Học sinh lớp 9 đang ở giai đoạn chuẩn bị chuyển tiếp từ trung học cơ sở lên các bậc học và hướng đào tạo tiếp theo. Các em cần lựa chọn lộ trình phù hợp với năng lực, sở thích, điều kiện gia đình và mục tiêu cá nhân, đồng thời bắt đầu hình thành nhận thức về nghề nghiệp. Tuy nhiên, ở độ tuổi này, nhiều học sinh chưa có đủ trải nghiệm để hiểu rõ điểm mạnh, sở thích, giá trị cá nhân và yêu cầu của những nghề mình quan tâm. Vì vậy, lựa chọn nghề hoặc hướng học tập đôi khi chịu ảnh hưởng nhiều từ cảm tính, xu hướng nghề đang được chú ý trên mạng xã hội, kỳ vọng của gia đình hoặc thông tin chưa đầy đủ.

Vấn đề này thể hiện ở khoảng cách giữa nhu cầu được tư vấn riêng của từng học sinh với điều kiện tổ chức hướng nghiệp tại nhà trường. Năm học 2025–2026, Trường THCS Dĩ An có 767 học sinh lớp 9 thuộc 17 lớp. Với số lượng học sinh đông và thời lượng hoạt động hướng nghiệp có hạn, giáo viên khó tổ chức tư vấn chuyên sâu, theo dõi sự thay đổi trong nhận thức và hỗ trợ kịp thời từng em. Trước khi thực hiện sáng kiến, nhà trường chưa có nền tảng số chuyên biệt để học sinh tự khám phá sở thích, tra cứu thông tin nghề nghiệp và lưu lại kết quả tìm hiểu một cách hệ thống.

Một khó khăn khác là học sinh thường tìm thông tin nghề nghiệp từ nhiều nguồn trên Internet, mạng xã hội và các công cụ trí tuệ nhân tạo. Thông tin phân tán, cách trình bày không đồng nhất và có thể chưa phù hợp với lứa tuổi khiến học sinh khó kiểm chứng, so sánh hoặc liên hệ yêu cầu nghề nghiệp với khả năng của bản thân. Nếu thiếu hướng dẫn, các em có thể hiểu chưa đầy đủ về công việc, kỹ năng cần thiết, điều kiện đào tạo và lộ trình học tập của nghề.

Gia đình và nhà trường đều có vai trò quan trọng trong quá trình định hướng, nhưng trước khi có dự án, việc trao đổi giữa hai bên chủ yếu diễn ra trong các buổi họp hoặc những lần trao đổi riêng lẻ. Phụ huynh quan tâm đến tương lai của con nhưng thiếu một kênh thông tin chung để cùng tìm hiểu sở thích, nguyện vọng và các lựa chọn học tập của học sinh. Giáo viên cũng thiếu dữ liệu tập trung để nhận biết những nội dung học sinh còn băn khoăn và điều chỉnh hoạt động tư vấn cho phù hợp.

Khảo sát đầu kỳ tại nhóm học sinh Trường THCS Dĩ An ghi nhận 24,4% học sinh cho biết hiểu rõ điểm mạnh, điểm hạn chế của bản thân; 22,0% hiểu sở thích và khả năng của mình; 15,0% hiểu yêu cầu nghề nghiệp; và 12,6% tự tin hoặc rất tự tin về lựa chọn sau THCS. Tỷ lệ học sinh chưa tự tin là 58,3%, còn 21,3% chưa xác định được lựa chọn sau THCS. Những kết quả này cho thấy cần có một giải pháp hướng nghiệp dễ tiếp cận, hỗ trợ học sinh tìm hiểu bản thân, nghề nghiệp và lộ trình học tập, đồng thời tạo thêm công cụ để giáo viên và phụ huynh cùng đồng hành.

Từ bối cảnh đó, dự án VISA Tuổi 15 xây dựng một website miễn phí, tích hợp khảo sát khám phá sở thích theo mô hình RIASEC, tra cứu nghề nghiệp, hoạt động tương tác và trợ lý AI. Dự án hướng đến việc giúp học sinh chủ động tìm hiểu và cân nhắc các lựa chọn có căn cứ hơn; hỗ trợ giáo viên tổ chức hoạt động hướng nghiệp và giúp phụ huynh có thêm thông tin để trao đổi với con.

 

Dự án “VISA Tuổi 15” nhằm hỗ trợ học sinh trung học cơ sở, trọng tâm là học sinh lớp 9, khám phá sở thích và năng lực của bản thân, tìm hiểu nghề nghiệp và cân nhắc lộ trình học tập sau THCS thông qua website miễn phí tích hợp khảo sát RIASEC, tra cứu nghề, hoạt động tương tác và trợ lý AI. Nhóm thụ hưởng trực tiếp là học sinh; nhóm thụ hưởng gián tiếp gồm giáo viên, phụ huynh và nhà trường. Giải pháp giúp giáo viên tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp và có thêm thông tin để hỗ trợ học sinh; đồng thời tạo kênh để phụ huynh cùng trao đổi với con về lựa chọn học tập và nghề nghiệp. Giải phápđược triển khai tại Trường THCS Dĩ An từ tháng 9 đến tháng 12/2025 với 767 học sinh lớp 9 thuộc 17 lớp; từ tháng 1 đến tháng 3/2026, mô hình được áp dụng thử tại 5 trường: THCS Trần Văn Ơn, phường Tân Định; THCS Phú Chánh, phường Bình Dương; THCS Tân Hiệp, phường Tân Hiệp; THCS Thái Hòa, phường Tân Khánh; và THCS Tân Bình, phường Vĩnh Tân, với tổng cộng 1.023 học sinh thuộc 25 lớp. Tổng phạm vi triển khai là 1.790 học sinh thuộc 42 lớp tại 6 trường. 

Image removed.Image removed.

 

VISA Tuổi 15 được xây dựng dưới dạng website hướng nghiệp dành cho học sinh THCS. Giải pháp kết nối hoạt động khám phá bản thân, tìm hiểu nghề nghiệp, tương tác học tập và hỗ trợ tư vấn trên cùng một nền tảng. Học sinh truy cập bằng thiết bị có kết nối Internet; giáo viên hướng dẫn các em sử dụng trong tiết Hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp hoặc tự tìm hiểu ngoài giờ học.

Cấu trúc giải pháp gồm các thành phần chính:

  • Khám phá bản thân: Học sinh trả lời bảng khảo sát trực tuyến dựa trên mô hình RIASEC của Holland. Hệ thống tổng hợp câu trả lời, tính điểm theo sáu nhóm sở thích nghề nghiệp và hiển thị các nhóm có điểm nổi trội kèm phần diễn giải. Kết quả giúp học sinh có thêm căn cứ tự nhìn nhận sở thích, không phải kết luận cố định về tính cách hay nghề nghiệp phù hợp.

  • Tra cứu nghề nghiệp: Học sinh tìm nghề theo tên nghề hoặc nhóm RIASEC. Nội dung tra cứu giới thiệu đặc điểm công việc, yêu cầu năng lực và kỹ năng, lộ trình học tập, trình độ đào tạo và thông tin liên quan; website có sử dụng tài liệu tra cứu nghề của Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO)[1]. Học sinh được khuyến khích đối chiếu thông tin nghề với sở thích, năng lực và điều kiện thực tế của mình.

  • Trò chơi và hoạt động tương tác: Các bài quiz và trò chơi hướng nghiệp giúp học sinh củng cố hiểu biết về bản thân, nhận diện nhóm nghề và khám phá các nghề khác nhau thông qua hình thức gần gũi với lứa tuổi.

  • Chatbot AI hỗ trợ hướng nghiệp[2]: Học sinh có thể đặt câu hỏi về nghề nghiệp, ngành học và hướng học tập. Chatbot cung cấp thông tin tham khảo ban đầu dựa trên nội dung và phạm vi hướng nghiệp được thiết lập; các câu trả lời không thay thế tư vấn của giáo viên, phụ huynh hoặc chuyên gia. Giáo viên giữ vai trò hướng dẫn học sinh kiểm tra, diễn giải và cân nhắc thông tin.

  • Hồ sơ và công cụ hỗ trợ giáo viên: Theo mô tả của sáng kiến, kết quả khảo sát, nghề học sinh đã tìm hiểu và quá trình định hướng được tổng hợp để giáo viên có thêm căn cứ nhận biết nhu cầu, những điểm còn băn khoăn và nội dung cần hỗ trợ. Thông tin được sử dụng phục vụ hoạt động giáo dục hướng nghiệp theo phạm vi của nhà trường.

Nguyên lý hoạt động của giải pháp là tổ chức quá trình hướng nghiệp thành chuỗi liên kết: học sinh tự khám phá sở thích → xem và suy ngẫm về kết quả → tra cứu các nghề liên quan → tham gia hoạt động tương tác hoặc đặt câu hỏi với chatbot → trao đổi với giáo viên, phụ huynh để cân nhắc lộ trình học tập. Nhờ vậy, website hỗ trợ việc hướng nghiệp diễn ra liên tục và có định hướng hơn; quyết định cuối cùng vẫn do học sinh cùng gia đình và nhà trường cân nhắc trên cơ sở nhiều thông tin, không chỉ dựa vào một bài khảo sát hay gợi ý của AI.

Tính mới và tính sáng tạo

Tính mới của dự án 

Điểm mới nổi bật đầu tiên của Giải pháplà xây dựng được mô hình hướng nghiệp số hóa toàn diện dành riêng cho học sinh trung học cơ sở. Nếu như trước đây hoạt động hướng nghiệp trong nhà trường thường được thực hiện thông qua các buổi tư vấn tập trung, các chuyên đề hoặc hoạt động trải nghiệm mang tính thời điểm thì Giải phápđã xây dựng website “Visa Tuổi 15” như một hệ sinh thái hướng nghiệp trực tuyến. Trên cùng một nền tảng, học sinh được khám phá bản thân, thực hiện khảo sát nghề nghiệp, tìm hiểu thế giới nghề nghiệp, trao đổi với chatbot AI, nhận tư vấn từ giáo viên và theo dõi kết quả của bản thân theo thời gian. Đây là sự chuyển đổi từ mô hình hướng nghiệp rời rạc sang mô hình hướng nghiệp liên tục, có dữ liệu và có khả năng theo dõi quá trình phát triển nghề nghiệp của học sinh.

Điểm mới thứ hai là kết hợp giữa lý thuyết mật mã nghề nghiệp Holland (RIASEC), công nghệ số và trí tuệ nhân tạo trong cùng một quy trình giáo dục hướng nghiệp. Thay vì chỉ sử dụng bài khảo sát nghề nghiệp như một công cụ đánh giá đơn lẻ, kết quả khảo sát được liên kết trực tiếp với hệ thống dữ liệu nghề nghiệp và chatbot tư vấn trên website. Điều này giúp học sinh không chỉ biết mình thuộc nhóm nghề nào mà còn hiểu được các ngành nghề phù hợp, yêu cầu năng lực, lộ trình học tập và cơ hội phát triển của từng lĩnh vực. Đây là cách tiếp cận mang tính cá nhân hóa cao, phù hợp với đặc điểm của từng học sinh.

Điểm mới thứ ba là xây dựng môi trường ứng dụng trí tuệ nhân tạo có kiểm soát trong giáo dục hướng nghiệp. Trong bối cảnh học sinh ngày càng có xu hướng sử dụng các công cụ AI phổ biến trên Internet để tìm kiếm thông tin nghề nghiệp, Giải phápđã tạo ra chatbot AI chuyên biệt phục vụ cho học sinh trung học cơ sở. Hệ thống được thiết kế theo định hướng giáo dục, giới hạn nội dung tư vấn trong phạm vi nghề nghiệp và học tập, đồng thời đặt dưới sự giám sát của giáo viên. Cách làm này giúp học sinh tiếp cận trí tuệ nhân tạo một cách an toàn, hạn chế nguy cơ tiếp nhận thông tin sai lệch hoặc những lời khuyên không phù hợp với lứa tuổi.

Điểm mới thứ tư là tạo ra sự kết nối hiệu quả giữa học sinh, giáo viên và phụ huynh trong quá trình định hướng nghề nghiệp. Website không chỉ là công cụ dành cho học sinh mà còn là cầu nối giúp các bên cùng tham gia vào quá trình định hướng tương lai cho người học. Thông qua các báo cáo hướng nghiệp được xây dựng từ dữ liệu thực tế, phụ huynh có thêm căn cứ để hiểu con, giáo viên có thêm thông tin để tư vấn và học sinh được lắng nghe, được định hướng trên cơ sở năng lực và sở thích của bản thân. Đây là yếu tố góp phần nâng cao hiệu quả giáo dục hướng nghiệp và hỗ trợ công tác phân luồng học sinh sau trung học cơ sở.

Với những điểm mới trên, Giải phápkhông chỉ dừng lại ở việc ứng dụng công nghệ vào giáo dục mà còn hình thành một mô hình hướng nghiệp số hóa, cá nhân hóa và dựa trên dữ liệu, phù hợp với yêu cầu chuyển đổi số giáo dục, phát triển năng lực người học và ứng dụng trí tuệ nhân tạo có trách nhiệm trong nhà trường phổ thông hiện nay.

Tính sáng tạo của dự án

VISA Tuổi 15 được thiết kế để nhà trường có thể đưa vào hoạt động hướng nghiệp mà không cần đầu tư hạ tầng chuyên biệt. Học sinh truy cập website bằng điện thoại, máy tính bảng hoặc máy tính có kết nối Internet; giáo viên có thể hướng dẫn sử dụng qua đường dẫn hoặc mã QR trong tiết Hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp, sinh hoạt lớp hoặc để học sinh tiếp tục tìm hiểu tại nhà. Website không thu phí sử dụng và không yêu cầu mua bản quyền, nhờ đó giảm rào cản chi phí cho học sinh và nhà trường. Mô hình tận dụng thiết bị, thời lượng và hoạt động giáo dục sẵn có, nên có thể tổ chức linh hoạt theo điều kiện từng trường.

Cách tiếp cận cộng đồng đặt học sinh vào vai trò chủ động: các em tự thực hiện khảo sát, tìm hiểu nghề, tham gia trò chơi và đặt câu hỏi; giáo viên hướng dẫn, cùng học sinh phân tích kết quả và hỗ trợ các em còn phân vân. Phụ huynh được khuyến khích đồng hành, trao đổi với con về sở thích, năng lực và lựa chọn học tập dựa trên thông tin các em đã tìm hiểu. Giải pháp được áp dụng tại Trường THCS Dĩ An, sau đó triển khai thực nghiệm tại 5 trường THCS khác trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh; giáo viên tại các trường tham gia tổ chức hoạt động và phản hồi về khả năng sử dụng. Qua đó, mô hình hình thành cách phối hợp giữa học sinh, giáo viên, phụ huynh và nhà trường, đồng thời có thể điều chỉnh nội dung theo nhu cầu và điều kiện thực tế của từng đơn vị.

Kết quả xã hội và hiệu quả thực tế

Giải pháp“Ứng dụng công cụ số và trí tuệ nhân tạo trong giáo dục hướng nghiệp cho học sinh trung học cơ sở thông qua website Visa Tuổi 15” đã được tổ chức triển khai một cách bài bản, có kiểm chứng khoa học và từng bước hoàn thiện trong thực tiễn giảng dạy tại Trường THCS Dĩ An trong năm học 2025 – 2026

Bên cạnh việc áp dụng chính thức tại Trường THCS Dĩ An, Giải phápcòn được triển khai thực nghiệm tại một số trường trung học cơ sở khác trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh. Kết quả thực nghiệm cho thấy giải pháp có tính khả thi cao, phù hợp với điều kiện thực tế của nhà trường, được giáo viên và học sinh đón nhận tích cực, đồng thời góp phần nâng cao hiệu quả công tác giáo dục hướng nghiệp và hỗ trợ phân luồng học sinh sau trung học cơ sở. Qua quá trình triển khai thực tế, website hoạt động ổn định, đáp ứng yêu cầu sử dụng của giáo viên và học sinh, đồng thời cho thấy khả năng nhân rộng tại các cơ sở giáo dục trung học cơ sở có điều kiện tương tự.

Giải phápđược triển khai theo 05 giai đoạn chính: 

Giai đoạn 1, khảo sát thực trạng công tác giáo dục hướng nghiệp đối với học sinh lớp 9 tại Trường THCS Dĩ An nhằm xác định những khó khăn, nhu cầu và những vấn đề cần giải quyết trong công tác định hướng nghề nghiệp cho học sinh.

Giai đoạn 2, nghiên cứu lý thuyết mật mã nghề nghiệp Holland (RIASEC), ứng dụng công nghệ số và trí tuệ nhân tạo để thiết kế, xây dựng website “Visa Tuổi 15” với các chức năng như khảo sát hướng nghiệp, thư viện nghề nghiệp, chatbot AI tư vấn hướng nghiệp, triển khai cho các giáo viên khác. 

Giai đoạn 3, triển khai áp dụng website cho 767 học sinh lớp 9 thuộc 17 lớp của Trường THCS Dĩ An trong các hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp dưới sân cờ dạng tập thể hoặc từng lớp; đồng thời hướng dẫn giáo viên và phụ huynh khai thác dữ liệu phục vụ công tác tư vấn, định hướng nghề nghiệp.

Giai đoạn 4, thu thập phản hồi từ học sinh, giáo viên và phụ huynh; đánh giá hiệu quả sử dụng, bổ sung dữ liệu nghề nghiệp, hoàn thiện các chức năng của website và nâng cao độ chính xác của chatbot AI.

Giai đoạn 5, tổ chức thực nghiệm tại một số trường trung học cơ sở khác, đánh giá khả năng áp dụng, hoàn thiện mô hình và từng bước lan tỏa, nhân rộng sáng kiến.Quy mô và địa điểm áp dụng của sáng kiến

Giải phápđược áp dụng chính thức tại Trường THCS Dĩ An, phường Dĩ An, Thành phố Hồ Chí Minh trong năm học 2025 – 2026. Đối tượng thụ hưởng trực tiếp là 767 học sinh lớp 9 thuộc 17 lớp của nhà trường tham gia các hoạt động giáo dục hướng nghiệp thông qua website “Visa Tuổi 15”. Bên cạnh học sinh, Giải phápcòn được áp dụng đối với giáo viên chủ nhiệm, giáo viên thực hiện công tác hướng nghiệp và cán bộ quản lý nhà trường

Ngoài phạm vi áp dụng tại Trường THCS Dĩ An, Giải phápđã được triển khai thực nghiệm tại Trường THCS Trần Văn Ơn (146 học sinh ở bốn lớp 9), Trường THCS Tân Bình (232 học sinh ở năm lớp 9), Trường THCS Phú Chánh (283 học sinh ở tám lớp 9), Trường THCS Thái Hòa (180 học sinh ở bốn lớp 9) và Trường THCS Tân Hiệp (182 học sinh ở bốn lớp 9). Kết quả thực nghiệm cho thấy giải pháp phù hợp với điều kiện tổ chức hoạt động giáo dục tại các trường trung học cơ sở và có khả năng triển khai rộng rãi do Ban Giám hiệu và giáo viên tham gia dạy thực nghiệm ở các trường xác nhận.

Hiệu quả của sáng kiến: 

Các giải pháp giáo dục hướng nghiệp thông qua website “Visa Tuổi 15” được triển khai đồng bộ cho 767 học sinh thuộc 17 lớp 9 tại Trường Trung học cơ sở Dĩ An trong năm học 2025-2026. Việc đánh giá hiệu quả được thực hiện thông qua khảo sát đầu năm học (tháng 9/2025), khảo sát sau khi triển khai (tháng 01/2026), cùng với ý kiến phản hồi của học sinh, giáo viên chủ nhiệm và Ban Giám hiệu nhà trường. Kết quả cho thấy sự chuyển biến tích cực rõ rệt về nhận thức, thái độ và hành vi của học sinh trong quá trình định hướng nghề nghiệp, đồng thời tạo được sự đồng thuận cao từ phía giáo viên và phụ huynh.   

+ Về kết quả định lượng: 

Kết quả khảo sát so sánh trước và sau khi triển khai các giải pháp cho thấy những thay đổi đáng kể về nhận thức bản thân và hiểu biết nghề nghiệp của học sinh. Về khả năng tự nhận thức, số lượng học sinh cho biết hiểu rõ điểm mạnh, điểm yếu của bản thân tăng từ 24,4% lên 68,3%, tương ứng tăng 43,9% cho thấy các hoạt động khảo sát khám phá bản thân theo mô hình RIASEC đã giúp học sinh có cái nhìn rõ ràng hơn về chính mình. Tương tự, tỷ lệ học sinh hiểu rõ sở thích và năng lực cá nhân tăng từ 22,0% lên 65,7%, và nhận thức về giá trị cá nhân tăng từ 17,3% lên 59,4%. Sự tiến bộ này phản ánh hiệu quả của việc sử dụng công cụ số để hỗ trợ quá trình tự khám phá một cách có hệ thống và khoa học.

Về hiểu biết nghề nghiệp, kết quả cũng ghi nhận những cải thiện đáng kể. Tỷ lệ học sinh biết đến trên 20 nghề khác nhau tăng từ 10,2% lên 47,6%, cho thấy website “Visa Tuổi 15” đã mở rộng đáng kể tầm nhìn nghề nghiệp của học sinh. Đặc biệt quan trọng, số lượng học sinh hiểu rõ yêu cầu năng lực của nghề nghiệp tăng mạnh từ 15,0% lên 61,2%, chứng tỏ chức năng tra cứu nghề trên website đã cung cấp thông tin cụ thể, chi tiết và dễ hiểu cho học sinh. Tỷ lệ học sinh hiểu rõ lộ trình học tập cần thiết để đạt được nghề nghiệp cũng tăng từ 26,0% lên 58,9%, giúp các em có định hướng rõ ràng hơn về con đường phía trước. 

Bảng 1: So sánh hiểu biết về nghề nghiệp trước và sau triển khai

(Nguồn: Kết quả khảo sát)

Về mức độ tự tin trong định hướng nghề nghiệp, sự thay đổi rất rõ rệt. Tỷ lệ học sinh tự tin hoặc rất tự tin khi đánh giá bản thân và lựa chọn hướng học tập tăng từ 12,6% lên 54,3%, trong khi tỷ lệ học sinh không tự tin giảm từ 58,3% xuống còn 18,9%. Kết quả này phản ánh việc có công cụ hỗ trợ khoa học đã giúp học sinh vững tâm hơn trong quá trình ra quyết định về tương lai.

Về định hướng cụ thể sau trung học cơ sở, dù tỷ lệ học sinh lựa chọn học trung học phổ thông vẫn chiếm đa số (giảm nhẹ từ 62,2% xuống 58,7%), nhưng điểm đáng chú ý là cơ sở lựa chọn đã thay đổi tích cực. Số học sinh đưa ra quyết định dựa trên hiểu biết về năng lực và sở thích cá nhân tăng từ 34,6% lên 71,8%, trong khi tỷ lệ quyết định chủ yếu theo ý kiến gia đình hoặc bạn bè giảm từ 65,4% xuống 28,2%. Tỷ lệ học sinh chưa quyết định giảm từ 21,3% xuống 8,1%, cho thấy học sinh đã có định hướng rõ ràng hơn nhờ các hoạt động hướng nghiệp được triển khai.

Bảng 2: So sánh định hướng sau trung học cơ sở

(Nguồn: Kết quả khảo sát)

Về mức độ sử dụng và đánh giá website “Visa Tuổi 15”, kết quả khảo sát cho thấy 89,4% học sinh đã truy cập và sử dụng ít nhất một chức năng trên website. Trong đó, chức năng khảo sát khám phá bản thân được 87,2% học sinh sử dụng và 82,6% đánh giá là hữu ích hoặc rất hữu ích. Chức năng tra cứu nghề được 76,8% học sinh sử dụng và 79,3% đánh giá tích cực. Chatbot tư vấn có tỷ lệ sử dụng thấp hơn (54,1%) nhưng trong số những học sinh đã sử dụng, có tới 68,7% cho biết chatbot giúp các em có thêm thông tin và tự tin hơn khi trao đổi về nghề nghiệp.

Đánh giá tổng thể về sự hài lòng với các giải pháp hướng nghiệp thông qua website cho thấy 78,4% học sinh hài lòng hoặc rất hài lòng, 18,9% hài lòng ở mức trung bình và chỉ 2,7% chưa hài lòng. Đặc biệt, 84,2% học sinh cho biết muốn nhà trường tiếp tục duy trì và phát triển thêm các hoạt động hướng nghiệp trên nền tảng công nghệ số. 

+ Về kết quả định tính: 

Việc triển khai website “Visa Tuổi 15” đã góp phần nâng cao hiệu quả giáo dục hướng nghiệp cho học sinh Trường THCS Dĩ An. Thông qua các hoạt động khảo sát khám phá bản thân, tìm hiểu nghề nghiệp, tra cứu thông tin ngành nghề và trải nghiệm các hoạt động hướng nghiệp trên môi trường số, học sinh có điều kiện nhận diện rõ hơn năng lực, sở thích, điểm mạnh và xu hướng nghề nghiệp của bản thân. Từ đó, các em chủ động hơn trong việc xây dựng kế hoạch học tập, xác định mục tiêu phấn đấu và định hướng nghề nghiệp phù hợp sau khi hoàn thành chương trình trung học cơ sở. Hoạt động hướng nghiệp không còn dừng lại ở việc cung cấp thông tin đơn thuần mà đã tạo cơ hội để học sinh tham gia vào quá trình tự khám phá, tự đánh giá và tự định hướng tương lai của chính mình.

Giải phápcũng góp phần thúc đẩy quá trình chuyển đổi số trong hoạt động giáo dục hướng nghiệp của nhà trường. Các hoạt động khảo sát, lưu trữ dữ liệu, tìm hiểu nghề nghiệp và hỗ trợ tư vấn được thực hiện trên nền tảng website, giúp nâng cao hiệu quả quản lý và khai thác thông tin. Đặc biệt, việc tích hợp chatbot AI hướng nghiệp trong môi trường được thiết kế và kiểm soát phù hợp với lứa tuổi học sinh đã tạo điều kiện để các em tiếp cận trí tuệ nhân tạo một cách an toàn và có trách nhiệm. Thay vì sử dụng các công cụ AI đại trà trên Internet với nhiều nguy cơ tiếp nhận thông tin chưa phù hợp, học sinh được trao đổi với chatbot chuyên biệt phục vụ mục tiêu giáo dục hướng nghiệp, có giới hạn nội dung và định hướng rõ ràng, góp phần hình thành kỹ năng sử dụng trí tuệ nhân tạo an toàn trong học tập.

Đối với giáo viên, website “Visa Tuổi 15” là công cụ hỗ trợ hiệu quả trong công tác giáo dục hướng nghiệp. Thông qua kết quả khảo sát và dữ liệu được lưu trữ trên hệ thống, giáo viên có thêm căn cứ để nhận diện năng lực, sở thích, xu hướng nghề nghiệp và nhu cầu của từng học sinh. Việc tư vấn hướng nghiệp từ đó được thực hiện theo hướng cá nhân hóa, phù hợp hơn với đặc điểm của từng em. Đồng thời, hệ thống dữ liệu số giúp giáo viên giảm bớt thời gian tổng hợp thông tin, thuận lợi trong việc theo dõi, đánh giá và hỗ trợ học sinh, đặc biệt trong điều kiện số lượng học sinh lớp 9 của nhà trường đông với 767 học sinh thuộc 17 lớp.

Đối với phụ huynh, Giải phápđã tạo thêm một kênh thông tin hữu ích giúp gia đình hiểu rõ hơn về con em mình. Thông qua các kết quả khảo sát trên website, phụ huynh có cơ hội tiếp cận những thông tin về sở thích, năng lực, thế mạnh và xu hướng nghề nghiệp của con mà trước đây chưa dễ nhận biết thông qua kết quả học tập thông thường. Điều này giúp phụ huynh có thêm cơ sở khoa học trong quá trình trao đổi, định hướng và đồng hành cùng con lựa chọn hướng học tập phù hợp. Đồng thời, Giải phápgóp phần tăng cường sự phối hợp giữa gia đình và nhà trường trong công tác giáo dục hướng nghiệp, tạo sự thống nhất trong việc hỗ trợ học sinh xây dựng kế hoạch học tập và định hướng nghề nghiệp cho tương lai.

Bên cạnh những hiệu quả đối với học sinh, giáo viên và phụ huynh, Giải pháp còn góp phần hình thành cơ sở dữ liệu hướng nghiệp tập trung phục vụ công tác quản lý của nhà trường. Đây là nguồn thông tin quan trọng giúp nhà trường theo dõi xu hướng lựa chọn nghề nghiệp của học sinh, đánh giá hiệu quả các hoạt động hướng nghiệp và từng bước hoàn thiện công tác phân luồng học sinh sau trung học cơ sở. Kết quả đạt được cho thấy website “Visa Tuổi 15” là một giải pháp phù hợp với yêu cầu đổi mới giáo dục, chuyển đổi số và ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong nhà trường phổ thông hiện nay.

HÌNH ẢNH TRIỂN KHAI THỰC TẾ 

Mức độ nhân rộng, lan tỏa và áp dụng cho các địa bàn hoặc nhóm đối tượng khác

Giải pháp“Ứng dụng công cụ số và trí tuệ nhân tạo trong giáo dục hướng nghiệp cho học sinh trung học cơ sở thông qua website Visa Tuổi 15” đã được triển khai tại Trường THCS Dĩ An và mang lại những kết quả tích cực trong công tác giáo dục hướng nghiệp. Website đã tạo môi trường học tập và trải nghiệm hướng nghiệp trực tuyến, giúp học sinh chủ động khám phá bản thân, tìm hiểu nghề nghiệp và xây dựng định hướng học tập phù hợp. Việc tích hợp khảo sát RIASEC, thư viện nghề nghiệp và chatbot AI hướng nghiệp đã góp phần nâng cao nhận thức nghề nghiệp của học sinh, tăng tính chủ động trong quá trình lựa chọn hướng học tập sau trung học cơ sở và từng bước mở rộng trong thực tiễn giảng dạy tại nhiều cơ sở giáo dục trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh, đảm bảo tính kế thừa, tính thực tiễn và khả năng lan tỏa của giải pháp.

Trước hết, giải pháp được triển khai thí điểm tại đơn vị công tác của tác giả là Trường THCS Dĩ An, phường Dĩ An, Thành phố Hồ Chí Minh trong đầu năm học 2025 – 2026 với quy mô 17 lớp 9 và 767 học sinh. Kết quả triển khai cho thấy website “Visa Tuổi 15” đáp ứng tốt nhu cầu giáo dục hướng nghiệp của học sinh, hỗ trợ giáo viên trong công tác tư vấn, đồng thời tạo điều kiện để phụ huynh tham gia đồng hành cùng nhà trường trong quá trình định hướng nghề nghiệp cho con em mình. 

Ngoài phạm vi áp dụng tại Trường THCS Dĩ An, giải pháp đã được triển khai thực nghiệm tại Trường THCS Trần Văn Ơn với 146 học sinh thuộc 4 lớp 9, Trường THCS Tân Bình với 232 học sinh thuộc 5 lớp 9, Trường THCS Phú Chánh với 283 học sinh thuộc 8 lớp 9, Trường THCS Thái Hòa với 180 học sinh thuộc 4 lớp 9 và Trường THCS Tân Hiệp với 182 học sinh thuộc 4 lớp 9. Tổng số học sinh tham gia thực nghiệm tại các đơn vị ngoài Trường THCS Dĩ An là 1.023 học sinh lớp 9. Kết quả thực nghiệm cho thấy giải pháp có tính khả thi cao, phù hợp với điều kiện thực tế của các trường trung học cơ sở có quy mô và điều kiện tổ chức khác nhau.

Như vậy, tính đến thời điểm báo cáo, giải pháp đã được triển khai tại 06 trường trung học cơ sở với tổng số 1.790 học sinh lớp 9 tham gia trải nghiệm và sử dụng website “Visa Tuổi 15”. Kết quả áp dụng cho thấy mô hình có khả năng thích ứng tốt, dễ triển khai, không đòi hỏi đầu tư lớn về cơ sở vật chất và có thể nhân rộng tại các cơ sở giáo dục trung học cơ sở trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh cũng như các địa phương khác trong cả nước. Với đặc điểm hoạt động trên nền tảng website trực tuyến, hệ thống có thể được triển khai đồng thời cho số lượng lớn học sinh, giáo viên và phụ huynh mà không bị giới hạn bởi không gian hay thời gian. Đây là cơ sở quan trọng để nhân rộng mô hình trong phạm vi thành phố và toàn quốc, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục hướng nghiệp, thực hiện hiệu quả công tác phân luồng học sinh sau trung học cơ sở và thúc đẩy chuyển đổi số trong giáo dục phổ thông. Thông qua quá trình triển khai tại nhiều đơn vị với điều kiện khác nhau, Giải phápđã được kiểm chứng về tính khả thi, tính phù hợp và khả năng thích ứng trong môi trường giáo dục phổ thông hiện nay.

Năng lực thực hiện, tính bền vững, quản trị rủi ro và khả năng tiếp tục phát triển

Tôi là tác giả, trực tiếp nghiên cứu, thiết kế và tổ chức triển khai Giải pháp“VISA Tuổi 15” tại Trường THCS Dĩ An; hồ sơ Giải phápghi nhận tỷ lệ đóng góp của tôi là 100%. Quá trình triển khai gồm áp dụng tại đơn vị công tác và phối hợp thực nghiệm tại 5 trường THCS khác, với tổng quy mô 1.790 học sinh thuộc 42 lớp. Ban Giám hiệu các trường tham gia đã xác nhận việc áp dụng và hiệu quả thực tế. UBND phường Dĩ An công nhận hiệu quả, khả năng nhân rộng và phạm vi tác động của Giải pháptại Quyết định số 7143/QĐ-UBND ngày 16/10/2026. Những kết quả này thể hiện năng lực của tôi trong việc chuyển một nhu cầu thực tiễn của nhà trường thành giải pháp số, tổ chức áp dụng và tiếp nhận phản hồi từ các đơn vị sử dụng.

Tôi định hướng duy trì giải pháp theo nguyên tắc dễ tiếp cận và ít phụ thuộc vào hạ tầng chuyên dụng. Website được cung cấp miễn phí, sử dụng trên các thiết bị phổ biến có kết nối Internet và có thể tích hợp vào tiết Hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp, sinh hoạt lớp hoặc hoạt động tư vấn của nhà trường. Tính bền vững của giải pháp phụ thuộc vào việc duy trì hoạt động website, cập nhật dữ liệu nghề nghiệp, hướng dẫn giáo viên khai thác và thường xuyên tiếp nhận phản hồi của người dùng. Vì vậy, trong quá trình vận hành cần xác định rõ người phụ trách, nguồn lực duy trì tên miền và lưu trữ, cũng như quy trình rà soát nội dung định kỳ.

Đối với quản trị rủi ro, tôi giới hạn chatbot trong phạm vi hướng nghiệp và học tập, sử dụng bộ tài liệu do tôi lựa chọn, cung cấp; hệ thống được thiết kế để nhắc nhở hoặc từ chối các câu hỏi ngoài phạm vi hay nội dung không phù hợp. Tôi xác định kết quả khảo sát và phản hồi của chatbot là thông tin tham khảo, không thay thế đánh giá của giáo viên, phụ huynh hoặc quyết định của học sinh. Thông tin cá nhân được sử dụng phục vụ mục đích giáo dục hướng nghiệp. Để giảm nguy cơ thông tin sai lệch, lỗi thời hoặc phản hồi không phù hợp, tôi cần tiếp tục rà soát nội dung, kiểm tra câu trả lời của chatbot, giới hạn quyền truy cập dữ liệu và hướng dẫn học sinh trao đổi với giáo viên khi cần được tư vấn thêm.

Trong giai đoạn tiếp theo, tôi dự kiến cập nhật dữ liệu nghề nghiệp, hoàn thiện tính năng dựa trên phản hồi thực tế, hướng dẫn giáo viên tại các đơn vị áp dụng và mở rộng giải pháp theo từng bước. Việc mở rộng sẽ gắn với theo dõi các chỉ số như mức độ sử dụng, tỷ lệ hoàn thành hoạt động, phản hồi của học sinh và mức độ phù hợp của nội dung. Cách tiếp cận này giúp tôi có căn cứ điều chỉnh giải pháp theo nhu cầu của từng trường, đồng thời đánh giá tính ổn định và hiệu quả trước khi triển khai ở quy mô rộng hơn.

Giải thưởng, tính lan tỏa qua truyền thông, diễn đàn và cộng đồng giáo dục

Website “Visa Tuổi 15” không chỉ mang lại hiệu quả trong thực tiễn giáo dục hướng nghiệp mà còn tạo được sức lan tỏa trong cộng đồng giáo dục. Năm 2025, sản phẩm được lựa chọn vào Top 30 sản phẩm xuất sắc từ 7.750 sản phẩm của 7.750 nhà giáo trên toàn quốc tham gia Vòng chung kết Ngày hội Nhà giáo sáng tạo với Công nghệ số và Trí tuệ nhân tạo do Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức tại Trường Đại học RMIT Việt Nam ngày 13/12/2025. Kết quả, website “Visa Tuổi 15” đạt Giải Khuyến khích cấp toàn quốc ở hạng mục ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong giáo dục. (Minh chứng là Giấy chứng nhận và Công văn thông báo số 2170/NGCBQLGD-PTNGCB của Cục Nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục về việc thông báo kết quả chung cuộc lựa chọn các sản phẩm tiên phong ứng dụng AI trong giáo dục năm 2025) 

Website “Visa Tuổi 15 AI” đã được Ban Tổ chức Giải thưởng “Thiết kế, Chế tạo, Ứng dụng” lần thứ 14 năm 2026 lựa chọn vào Vòng chung kết cấp thành phố trong ngày Hội tuổi trẻ sáng tạo do Sở Khoa học và Công nghệ - Thành đoàn Thành phố Hồ Chí Minh phối hợp tổ chức ngày 31/5/2026. Sản phẩm đồng thời đạt Huy chương Đồng với dự án “Website giáo dục VISA TUỔI 15 AI – Nền tảng trí tuệ nhân tạo hỗ trợ hướng nghiệp học sinh trung học cơ sở” (Minh chứng: Giấy chứng nhận đạt giải, Hình ảnh kèm theo, Danh sách trình Thành đoàn trao tặng Bằng khen, hiện tác giả đang chờ cơ quan phụ trách thi đua khen thưởng và Ban tổ chức gửi Bằng khen về đơn vị)

Trong quá trình triển khai và áp dụng tại Trường Trung học Cơ sở Dĩ An, Giải pháp“Ứng dụng công cụ số và trí tuệ nhân tạo trong giáo dục hướng nghiệp cho học sinh trung học cơ sở thông qua website Visa Tuổi 15” không chỉ nhận được sự quan tâm trong phạm vi nhà trường mà còn được giới thiệu, lan tỏa thông qua một số kênh báo chí và truyền thông giáo dục, cụ thể tại các link: 

+ Báo Thanh niên (diễn đàn của Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam): https://thanhnien.vn/de-tranh-rui-ro-khi-huong-nghiep-bang-ai-185260202184722732.htm ngày 3/2/2026

+ Báo Đại đoàn kết (Cơ quan Trung ương của Mặt trận Tổ Quốc Việt Nam): https://daidoanket.vn/huong-nghiep-cho-hoc-sinh-can-thuc-chat.html ngày 6/1/2026

+  Báo Nhà báo và Công luận (Cơ quan Trung ương của Hội nhà báo Việt Nam): https://congluan.vn/giai-phap-so-ho-tro-dinh-huong-nghe-nghiep-som-cho-hoc-sinh-thcs-10328892.html ngày 31/1/2026

+ Báo Vietnam.vn (trực thuộc Cục thông tin cơ sở và thông tin đối ngoại – Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch)  https://www.vietnam.vn/de-tranh-rui-ro-khi-huong-nghiep-bang-ai  ngày 2/2/2026 

Việc Giải phápđược phản ánh trên các báo và trang thông tin điện tử đã góp phần khẳng định tính thời sự, tính mới và ý nghĩa thực tiễn của giải pháp trong bối cảnh đổi mới giáo dục và chuyển đổi số hiện nay. Thông qua các bài viết, tin chuyên đề, mô hình website hướng nghiệp Visa Tuổi 15 được giới thiệu như một ví dụ tiêu biểu về việc ứng dụng công cụ số và trí tuệ nhân tạo nhằm hỗ trợ học sinh trung học cơ sở trong hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp.

[1] ISCO-08 là hệ thống phân loại nghề nghiệp quốc tế do Tổ chức Lao động Quốc tế xây dựng, sắp xếp nghề theo nhiệm vụ và công việc được thực hiện. Đây là nguồn tham khảo để hệ thống hóa tên và nhóm nghề; thông tin nghề trong website cần được diễn giải, cập nhật phù hợp với học sinh và bối cảnh Việt Nam.”
Nguồn: International Labour Organization. (2012). International Standard Classification of Occupations: ISCO-08. Geneva: ILO. https://www.ilo.org/publications/international-standard-classification-occupations-isco-08

[2] Chatbot AI của VISA Tuổi 15 là chức năng tư vấn nội bộ được tích hợp trên website, phục vụ hỗ trợ hướng nghiệp cho học sinh THCS. Phạm vi phản hồi được giới hạn theo bộ tài liệu, dữ liệu nghề nghiệp và nội dung chính thống do tác giả lựa chọn, cung cấp; chatbot được cấu hình để từ chối hoặc nhắc nhở khi gặp câu hỏi ngoài phạm vi, nội dung không phù hợp, tiêu cực hoặc có tính định kiến. Chatbot không chẩn đoán năng lực, không áp đặt nghề nghiệp và không thay thế vai trò tư vấn của giáo viên, phụ huynh. Các gợi ý chỉ có giá trị tham khảo và cần được người học đối chiếu với nguồn tin, hoàn cảnh thực tế và trao đổi với người có trách nhiệm. Cách thiết kế này nhằm hạn chế thông tin thiếu căn cứ, thiên kiến và phản hồi gây ảnh hưởng không phù hợp; không nên diễn đạt rằng hệ thống tuyệt đối không có thiên kiến.

Địa chỉ ứng dụng: https://lovantung.my.canva.site/webtuvanvisa15 

Quét mã QR vào ứng dụng:

 

Đặng Minh Trung (Trường THCS Dĩ An)