Mã số N2131: Hệ thống rửa xe thông minh

  - Chia sẻ:    

Hiện nay, hoạt động rửa xe tại nhiều cơ sở vẫn chủ yếu được thực hiện bằng phương pháp thủ công, phụ thuộc nhiều vào nhân công và kinh nghiệm của người lao động. Quy trình rửa xe thường thiếu tính đồng bộ, thời gian phục vụ kéo dài, chất lượng giữa các lần rửa chưa đồng đều, đồng thời khó kiểm soát lượng nước, hóa chất và điện năng tiêu thụ. Đối với các cơ sở kinh doanh, việc quản lý doanh thu, chi phí, nhân sự và hiệu suất hoạt động chủ yếu dựa trên phương thức truyền thống, gây khó khăn trong kiểm soát vận hành và mở rộng quy mô kinh doanh.

Trong khi đó, các hệ thống rửa xe tự động hiện đại thường có chi phí đầu tư lớn, yêu cầu mặt bằng và hạ tầng kỹ thuật phù hợp, khiến nhiều cơ sở kinh doanh vừa và nhỏ khó tiếp cận. Bên cạnh đó, việc thiếu nền tảng kết nối số cũng hạn chế khả năng tìm kiếm địa điểm, đặt lịch, thanh toán và tiếp cận dịch vụ thuận tiện của khách hàng.

Thực tế này đặt ra nhu cầu phát triển một giải pháp rửa xe không chỉ tự động hóa quy trình làm sạch phương tiện mà còn tích hợp công nghệ số trong quản lý, giám sát và kết nối khách hàng. Qua đó, góp phần nâng cao chất lượng dịch vụ, tối ưu tài nguyên, giảm chi phí vận hành và tạo điều kiện để các cơ sở rửa xe từng bước chuyển đổi sang mô hình kinh doanh thông minh.

Xuất phát từ những yêu cầu trên, nhóm nghiên cứu phát triển giải pháp “Hệ thống rửa xe thông minh – Đột phá công nghệ trong giải pháp rửa xe ứng dụng chuyển đổi số”. Giải pháp tích hợp công nghệ cơ điện tử, điều khiển tự động, Internet vạn vật (IoT) và trí tuệ nhân tạo (AI), hướng đến tự động hóa toàn bộ quy trình rửa xe từ phun nước, dung dịch làm sạch, chà rửa các bộ phận của phương tiện, làm sạch bằng nước và sấy khô.

Bên cạnh hệ thống thiết bị tự động, giải pháp phát triển nền tảng quản lý số cho phép giám sát hoạt động và theo dõi các chỉ số vận hành như lượng nước, hóa chất, điện năng tiêu thụ, doanh thu và chi phí theo thời gian thực. Việc ứng dụng AI kết hợp camera hướng đến hỗ trợ nhận diện phương tiện, kiểm soát chất lượng làm sạch và tối ưu quy trình phục vụ. Đồng thời, ứng dụng trên điện thoại thông minh cho phép khách hàng tìm kiếm cơ sở rửa xe, đặt lịch, thanh toán và tiếp cận các chương trình ưu đãi.

Bản vẽ kỹ thuật: Tổng thể và bố trí thiết bị 

Với thiết kế theo hướng mô-đun, thuận tiện lắp đặt, bảo trì và mở rộng, giải pháp không chỉ hướng đến phục vụ các cơ sở rửa xe quy mô vừa và nhỏ mà còn tạo nền tảng kết nối nhiều điểm dịch vụ thành một mạng lưới thống nhất. Qua đó, mở ra hướng phát triển mô hình kinh doanh rửa xe thông minh, ứng dụng chuyển đổi số trong quản trị và cung cấp dịch vụ, có khả năng nhân rộng tại TP. Hồ Chí Minh và các địa phương trên cả nước.

Dự án tập trung nghiên cứu, thiết kế và chế tạo hệ thống rửa xe ô tô tự động theo hướng ứng dụng công nghệ điều khiển nhúng, tự động hóa và Internet vạn vật (IoT), hướng đến phát triển giải pháp có chi phí đầu tư phù hợp với các cơ sở kinh doanh dịch vụ chăm sóc ô tô quy mô vừa và nhỏ tại Việt Nam. 

Điểm mới của dự án là ứng dụng vi điều khiển ESP32 làm bộ điều khiển trung tâm thay cho PLC trong mô hình thử nghiệm phù hợp, khai thác khả năng xử lý tín hiệu cảm biến, điều khiển cơ cấu chấp hành và kết nối Wi-Fi/Bluetooth để phục vụ giám sát, thu thập dữ liệu và mở rộng các chức năng quản lý thông minh. Giải pháp này góp phần giảm chi phí phần cứng điều khiển, tăng tính linh hoạt trong lập trình và tạo điều kiện tích hợp các công nghệ số trong những giai đoạn phát triển tiếp theo. 

Mô hình thực tế - Tủ điều khiển hệ thống rửa xe tự động 

Bên cạnh chức năng tự động hóa, dự án định hướng phát triển nền tảng IoT để giám sát trạng thái thiết bị, thời gian vận hành, lượng nước, hóa chất và năng lượng tiêu thụ. Trong các giai đoạn tiếp theo, hệ thống có thể tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) và thị giác máy tính nhằm nhận diện phương tiện, đánh giá mức độ sạch sau khi rửa, hỗ trợ kiểm soát chất lượng dịch vụ và tối ưu hóa quy trình vận hành. 

Tính sáng tạo của dự án không chỉ nằm ở việc lựa chọn nền tảng điều khiển chi phí thấp mà còn ở định hướng kết hợp cơ điện tử, điều khiển nhúng, IoT và AI trong một giải pháp có khả năng mở rộng. Đây là cơ sở để chuyển đổi từ mô hình rửa xe tự động thử nghiệm thành sản phẩm công nghệ có khả năng ứng dụng và chuyển đổi số cũng như thương mại hóa và phát triển thành mạng lưới dịch vụ rửa xe thông minh tạo thành hệ sinh thái phát triển bền vững hướng đến mô hình sạch, xanh và tuần hoàn. 

Dự án hướng đến giải quyết những hạn chế của phương pháp rửa xe thủ công, bao gồm sự phụ thuộc vào nhân công, tính lặp lại cao của công việc, chất lượng dịch vụ chưa đồng đều, khó kiểm soát định mức nguyên vật liệu và hạn chế trong quản lý doanh thu tại các cơ sở kinh doanh. 

Việc tự động hóa các công đoạn xịt nước, phun hóa chất, lau và sấy khô giúp giảm nhu cầu nhân công trực tiếp tại các vị trí thực hiện công việc lặp lại, nâng cao tính đồng nhất của quy trình và tạo điều kiện phục vụ nhiều lượt xe hơn khi hệ thống được thiết kế, tổ chức vận hành phù hợp. Dự án đặt mục tiêu thời gian xử lý khoảng 5–7 phút/xe trong điều kiện thử nghiệm phù hợp; chỉ tiêu này cần được kiểm chứng bằng các lượt thử nghiệm thực tế, có ghi nhận thời gian từng công đoạn và thời gian chờ giữa các phương tiện. 

Về hiệu quả kinh tế, hệ thống hướng đến giảm chi phí đầu tư ban đầu thông qua việc sử dụng bộ điều khiển nhúng, linh kiện phổ biến và kết cấu mô-đun. Nền tảng quản lý số trong tương lai có thể hỗ trợ theo dõi doanh thu, chi phí vận hành, mức tiêu hao nước và hóa chất, tình trạng thiết bị và hiệu suất khai thác. Các dữ liệu này giúp đơn vị kinh doanh xây dựng định mức tiêu hao, lập kế hoạch bảo trì và nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực. 

Về hiệu quả xã hội, dự án góp phần thúc đẩy ứng dụng công nghệ tự động hóa trong các doanh nghiệp dịch vụ vừa và nhỏ, nâng cao năng lực làm chủ công nghệ trong nước và tạo cơ hội để sinh viên tiếp cận quy trình nghiên cứu, thiết kế, chế tạo và thương mại hóa sản phẩm. Giải pháp có tiềm năng đáp ứng nhu cầu chăm sóc phương tiện tại các đô thị lớn như TP. Hồ Chí Minh và Hà Nội nói riêng, đặc biệt tại các khu vực có mật độ phương tiện cao, bãi đỗ xe, trung tâm chăm sóc ô tô và đội xe kinh doanh dịch vụ vận tải trên phạm vi cả nước nói chung. 

Về môi trường, dự án định hướng tích hợp hệ thống kiểm soát lượng nước sử dụng, tối ưu thời gian phun rửa và nghiên cứu thu gom, xử lý, tái sử dụng nước sau rửa. Việc giám sát mức tiêu thụ điện năng, hóa chất và nước theo từng chu trình tạo cơ sở đánh giá hiệu quả sử dụng tài nguyên, giảm phát sinh chất thải và thúc đẩy mô hình dịch vụ chăm sóc ô tô theo hướng kinh tế tuần hoàn, sạch. 

Phan Văn Đức (Đại học Văn Lang)