Mã số N2122: Phòng, chống suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống của đội ngũ cán bộ, đảng viên ở tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu trong giai đoạn hiện nay
1. Đặt vấn đề và thông tin chung
Nhiệm vụ khoa học và công nghệ cấp thành phố: “Phòng, chống suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống của cán bộ, đảng viên ở tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu giai đoạn hiện nay” do Học viện Cán bộ Thành phố Hồ Chí Minh chủ trì và Thạc sĩ Đàm Xuân Tùng làm chủ nhiệm. Đây là một công trình nghiên cứu có tính thời sự cao, giải quyết trực tiếp bài toán xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị trong bối cảnh thay đổi địa giới hành chính và quản trị vùng hiện đại.

2. Tính mới và tính sáng tạo của nhiệm vụ
Nghiên cứu đã lấp đầy khoảng trống lý luận và thực tiễn bằng những cách tiếp cận khoa học độc đáo:
Sáng tạo trong công cụ nhận diện: Điểm cốt lõi mang tính đột phá của đề tài là xây dựng thành công Bộ tiêu chí nhận diện suy thoái cụ thể. Trên nền tảng 27 biểu hiện suy thoái theo Nghị quyết Trung ương 4 khóa XII, và 82 dấu hiệu nhận diện suy thoái nhóm nghiên cứu đã cụ thể hóa thành hệ thống tiêu chí để nhận diện suy thoái. Sự tường minh này biến một văn bản mang tính định hướng chính trị thành một công cụ kỹ thuật tác nghiệp có thể áp dụng trực tiếp trong kiểm điểm hằng năm và sinh hoạt chi bộ.
Đổi mới tư duy quản trị bằng công nghệ số: Nhiệm vụ đã tiên phong đề xuất giải pháp quản lý cán bộ, đảng viên bằng dữ liệu số liên thông. Giải pháp này giúp bẻ gãy tư duy quản lý hồ sơ hành chính truyền thống, thiết lập cơ chế kết nối tự động giữa kết quả kiểm tra, giám sát, kê khai tài sản và mức độ hài lòng của người dân để cảnh báo sớm nguy cơ suy thoái từ sớm, từ xa.
Tính độc đáo về không gian và thời gian: Đề tài nghiên cứu một giai đoạn đặc biệt (2020 - 2025) tại một địa bàn trọng điểm kinh tế là tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu (cũ). Tính sáng tạo nằm ở chỗ, kết quả tổng kết thực tiễn tại BR-VT được đặt trong hệ quy chiếu mới – bối cảnh BR-VT sáp nhập và trở thành một bộ phận của Thành phố Hồ Chí Minh. Từ đó cung cấp luận cứ khoa học trực tiếp cho mô hình quản trị đô thị lớn và phát triển vùng của TPHCM.
3. Hiệu quả thực tế được minh chứng vằng kết quả định lượng
Hiệu quả và giá trị thực chứng của nhiệm vụ được chứng minh một cách khoa học thông qua cuộc khảo sát xã hội học quy mô lớn với tỷ lệ phiếu hợp lệ đạt tới 99,3% (1.191 phiếu trên tổng số 1.200 phiếu thiết kế). Cơ cấu mẫu bảo đảm tính đại diện toàn diện từ cán bộ lãnh đạo (19,8%), đảng viên công chức, viên chức (67,0%) đến người dân (13,2%) trên khắp các địa bàn từ đô thị đến hải đảo của tỉnh BRVT.
Qua đối chiếu dữ liệu thực tế, tính nghiêm minh và hiệu quả trong việc nhận diện vi phạm được minh chứng rõ nét qua các con số thống kê kết quả kiểm tra, giám sát và xử lý kỷ luật qua các năm:

Đặc biệt, số liệu sơ kết trực tiếp liên quan đến biểu hiện suy thoái theo Nghị quyết Trung ương 4 khóa XII tại địa phương ghi nhận 495 đảng viên phải thi hành kỷ luật, trong đó phân định định lượng chính xác:
54 trường hợp suy thoái về tư tưởng chính trị.
148 trường hợp suy thoái về đạo đức, lối sống.
01 trường hợp "tự diễn biến", "tự chuyển hóa".
Các hình thức kỷ luật cụ thể bao gồm: Khiển trách (125), Cảnh cáo (51), Cách chức (05), Khai trừ (22).
Những minh chứng định lượng này cho thấy bộ công cụ nhận diện và quy trình áp dụng của đề tài đã đưa công tác phát hiện vi phạm đi vào thực chất, quy mô kiểm tra giám sát mở rộng mạnh mẽ qua từng năm và đạt đỉnh cao vào năm 2024.
4. Mức độ nhân rộng, lan toả và khả năng áp dụng
Giải pháp nghiên cứu có tính modul hóa cao, không bị giới hạn ở một địa phương đơn lẻ nhờ năng lực chuyển giao linh hoạt:
Áp dụng cho không gian quản trị mới của TPHCM: Toàn bộ hệ thống 82 dấu hiệu nhận diện và mô hình quản trị dữ liệu số được thiết kế để tương thích hoàn toàn với cấu trúc Đảng bộ TPHCM sau sáp nhập. Hệ thống này giúp giải quyết bài toán quản lý một đội ngũ đảng viên siêu lớn, đa dạng ngành nghề và địa bàn tại siêu đô thị.
Vận dụng theo vị trí việc làm: Bộ tiêu chí có khả năng phân nhóm và điều chỉnh linh hoạt theo từng chức danh, vị trí công tác và đặc biệt là áp dụng kiểm soát chặt chẽ các lĩnh vực nhạy cảm, dễ phát sinh tiêu cực như quản lý đất đai, đầu tư công, cảng biển, logistics tại các địa bàn có tốc độ đô thị hóa nhanh.
Hàm ý chính sách cho công tác xây dựng Đảng toàn quốc: Quy trình chuẩn hóa gồm các bước từ quán triệt, cảnh báo, tự soi tự sửa, đến hậu kiểm và giám sát xã hội hoàn toàn có thể đóng gói thành cẩm nang điện tử tập huấn cho các tổ chức cơ sở đảng trên cả nước.
Đàm Xuân Tùng (Học viện Cán bộ Thành phố Hồ Chí Minh)