Mã số N2111: Giải pháp đổi mới phương thức truyền thông giáo dục sức khỏe thông qua Series truyền hình trực tuyến “Radar Sản Phụ Khoa”

Sức khỏe sinh sản, sức khỏe phụ nữ và trẻ em là những vấn đề thiết yếu, có ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng cuộc sống của cá nhân, gia đình và toàn xã hội. Tuy nhiên, trong bối cảnh thông tin y tế ngày càng đa dạng trên môi trường internet và mạng xã hội, cộng đồng vẫn gặp nhiều khó khăn trong việc tiếp cận, chọn lọc và xác định độ tin cậy của các thông tin liên quan đến chăm sóc sức khỏe.

Cụ thể, các vấn đề đặt ra gồm:

- Thiếu nguồn thông tin y khoa chính thống, dễ tiếp cận: Người dân có nhu cầu tìm hiểu kiến thức sức khỏe nhưng chưa dễ dàng tiếp cận các nguồn thông tin được cung cấp và tư vấn trực tiếp bởi chuyên gia y tế; trong khi thông tin thiếu kiểm chứng, sai lệch trên mạng xã hội có thể gây hiểu nhầm và ảnh hưởng đến quyết định chăm sóc sức khỏe.

- Hạn chế về kiến thức và nhận thức chăm sóc sức khỏe chủ động: Một bộ phận người dân chưa được trang bị đầy đủ kiến thức về sức khỏe sinh sản, thai kỳ, bệnh lý phụ khoa, kế hoạch hóa gia đình, hiếm muộn và chăm sóc trẻ sơ sinh; chưa hình thành thói quen thăm khám, tầm soát và phòng ngừa bệnh lý định kỳ.

- Rào cản tâm lý và định kiến xã hội: Những chủ đề như giáo dục giới tính, sức khỏe tình dục, vô sinh, mãn kinh và các vấn đề sức khỏe nhạy cảm vẫn còn khiến nhiều người e ngại khi tìm hiểu, trao đổi hoặc chủ động tìm kiếm sự tư vấn chuyên môn.

- Khó khăn trong tiếp cận dịch vụ tư vấn y tế: Người dân ở khu vực xa trung tâm, người có điều kiện đi lại hạn chế hoặc không có nhiều thời gian đến cơ sở y tế gặp khó khăn trong việc tiếp cận thông tin và giải đáp các thắc mắc sức khỏe kịp thời.

- Phương thức truyền thông chưa theo kịp thói quen tiếp nhận thông tin: Nhu cầu tiếp nhận kiến thức qua video trực tuyến, nội dung ngắn và tương tác trên mạng xã hội ngày càng tăng, đòi hỏi các cơ sở y tế phải đổi mới phương thức truyền thông để tiếp cận đa dạng nhóm tuổi và đối tượng trong cộng đồng.

Từ thực tế trên, đặt ra yêu cầu cần có một giải pháp truyền thông y tế mang tính hệ thống, cung cấp kiến thức chuyên môn chính xác, dễ hiểu, có khả năng tương tác và tiếp cận rộng rãi trên nền tảng số. Đây chính là cơ sở để Bệnh viện Hùng Vương xây dựng và triển khai Series truyền hình trực tuyến “Radar Sản Phụ Khoa”, góp phần thu hẹp khoảng cách thông tin y tế giữa cơ sở chuyên môn và cộng đồng, thúc đẩy nhận thức đúng và hành vi chăm sóc sức khỏe chủ động.

“Radar Sản Phụ Khoa” thể hiện tính mới và sáng tạo trong việc đổi mới phương thức truyền thông giáo dục sức khỏe, kết hợp tri thức chuyên môn của đội ngũ y bác sĩ với công nghệ truyền thông số để hình thành mô hình truyền hình trực tuyến chuyên sâu về sức khỏe sinh sản.

Điểm mới của giải pháp không chỉ nằm ở việc ứng dụng nền tảng số để phát sóng mà còn ở cách tổ chức nội dung và phương thức tiếp cận cộng đồng:

- Đổi mới phương thức truyền thông: Chuyển từ hình thức cung cấp thông tin y tế chủ yếu qua bài viết, tin tức và video đơn lẻ sang mô hình chương trình truyền hình trực tuyến có chủ đề, định kỳ, với sự tham gia tư vấn trực tiếp của chuyên gia.

- Đổi mới cách thức tương tác: Kết hợp hỏi – đáp trực tiếp trong chương trình và giải đáp câu hỏi tại phần bình luận sau phát sóng, chuyển hoạt động truyền thông từ một chiều sang hai chiều, tăng khả năng kết nối giữa chuyên gia và cộng đồng.

- Sáng tạo trong phân phối nội dung: Kết hợp Website, YouTube, Facebook và TikTok; đồng thời phát triển các video ngắn từ chương trình chuyên đề, phù hợp với thói quen tiếp nhận thông tin của nhiều nhóm tuổi, đặc biệt là giới trẻ.

- Đổi mới trong khai thác tri thức chuyên môn: Hệ thống hóa kiến thức sản phụ khoa thành các chủ đề có tính liên kết, bao quát nhiều giai đoạn trong vòng đời, từ tuổi vị thành niên, thai kỳ, sinh nở đến tiền mãn kinh và mãn kinh; đồng thời cập nhật các tiến bộ kỹ thuật và phương pháp y khoa mới.

Đặc biệt, giải pháp đã chuyển hóa nguồn lực chuyên môn sẵn có của Bệnh viện Hùng Vương thành sản phẩm truyền thông số có khả năng tiếp cận rộng rãi, lưu trữ và tái khai thác lâu dài. Đây là hướng tiếp cận sáng tạo trong việc kết hợp chuyên môn y tế với công nghệ truyền thông nhằm giải quyết nhu cầu tiếp cận thông tin sức khỏe chính thống của cộng đồng.

Hiệu quả thực tế 

Sau khi chính thức ra mắt ngày 27/02/2024, Series truyền hình trực tuyến “Radar Sản Phụ Khoa” từng bước hình thành kênh truyền thông giáo dục sức khỏe chuyên sâu của Bệnh viện Hùng Vương, góp phần đưa kiến thức y khoa chính thống đến gần hơn với cộng đồng. Hiệu quả của giải pháp được thể hiện qua kết quả triển khai thực tế, mức độ tiếp cận và tương tác của khán giả trên các nền tảng số, đồng thời tạo ra những giá trị thiết thực trong nâng cao nhận thức và thúc đẩy chăm sóc sức khỏe chủ động.

Trong giai đoạn từ ngày 01/01/2025 đến ngày 26/10/2026, chương trình đã phát sóng 49 chủ đề, đạt 319.559 lượt xem hiển thị, 222.468 lượt tiếp cận và 5.254 lượt xem trên YouTube; ghi nhận 7.793 lượt thích, 5.236 lượt bình luận và 365 lượt chia sẻ. Tính từ ngày ra mắt 27/02/2024 đến ngày 26/10/2026, chương trình đã triển khai tổng cộng 70 chủ đề, đạt 960.195 lượt xem hiển thị, 423.394 lượt tiếp cận và 7.252 lượt xem trên YouTube. Những kết quả này cho thấy khả năng duy trì hoạt động, mở rộng phạm vi tiếp cận và tạo sự quan tâm của cộng đồng đối với các nội dung truyền thông sức khỏe sản phụ khoa.

Đáng chú ý, với 5.236 lượt bình luận trong giai đoạn đánh giá, chương trình không chỉ thực hiện chức năng cung cấp thông tin mà còn tạo ra không gian tương tác để người xem chủ động đặt câu hỏi, chia sẻ những băn khoăn và tìm hiểu các vấn đề sức khỏe. Việc duy trì giải đáp tại phần bình luận sau mỗi buổi phát sóng giúp kéo dài quá trình tương tác, tạo điều kiện để người xem tiếp tục tiếp cận kiến thức và nhận được sự tư vấn chuyên môn ngay cả khi không tham gia chương trình trực tiếp.

Về hiệu quả đối với cộng đồng, chương trình góp phần nâng cao kiến thức và nhận thức về sức khỏe sinh sản thông qua hệ thống chủ đề toàn diện, bao quát các lĩnh vực sản khoa, phụ khoa, kế hoạch hóa gia đình, hiếm muộn và chăm sóc sức khỏe sơ sinh. Nội dung được xây dựng theo hướng chăm sóc sức khỏe xuyên suốt vòng đời, từ tuổi vị thành niên, giai đoạn chuẩn bị mang thai, thai kỳ, sinh nở đến tiền mãn kinh và mãn kinh, đồng thời đề cập đến vai trò của nam giới trong chăm sóc sức khỏe sinh sản và xây dựng gia đình. Cách tiếp cận này giúp mở rộng đối tượng thụ hưởng, đáp ứng nhu cầu tìm hiểu kiến thức của nhiều nhóm tuổi và đối tượng khác nhau trong xã hội.

Thông qua việc cung cấp thông tin y khoa chính thống, có cơ sở khoa học và được tư vấn bởi đội ngũ chuyên gia, chương trình góp phần giúp người dân hiểu đúng về các vấn đề sức khỏe, nhận biết dấu hiệu bất thường, chủ động phòng ngừa bệnh lý và lựa chọn thời điểm thăm khám phù hợp. Đặc biệt, những nội dung về giáo dục giới tính, sức khỏe tình dục, vô sinh, tiền mãn kinh và mãn kinh tạo điều kiện để cộng đồng tiếp cận thông tin một cách cởi mở, từng bước giảm tâm lý e ngại và định kiến đối với các vấn đề sức khỏe còn nhạy cảm. Bên cạnh đó, các chủ đề như Ngân hàng sữa mẹ, chăm sóc sức khỏe phụ nữ sau tuổi 40 và hỗ trợ sinh sản còn góp phần lan tỏa giá trị nhân văn, tinh thần sẻ chia và trách nhiệm cộng đồng trong chăm sóc sức khỏe bà mẹ, trẻ em.

Việc triển khai chương trình trên nhiều nền tảng như Website, YouTube, Facebook và TikTok giúp mở rộng khả năng tiếp cận thông tin y tế, không bị giới hạn bởi khoảng cách địa lý và thời gian. Đặc biệt, việc phát triển các video ngắn từ nội dung chuyên đề giúp kiến thức y khoa được truyền tải cô đọng, trực quan, phù hợp với thói quen tiếp nhận thông tin của từng nhóm khán giả, nhất là giới trẻ. Qua đó, giải pháp góp phần thu hẹp khoảng cách tiếp cận thông tin giữa các nhóm đối tượng, tạo thêm cơ hội để người dân ở nhiều khu vực chủ động tìm hiểu và nâng cao kiến thức chăm sóc sức khỏe.

Đối với hoạt động của Bệnh viện, giải pháp góp phần đổi mới phương thức tổ chức truyền thông theo hướng chuyên nghiệp, có hệ thống và thích ứng với môi trường số. Việc xây dựng chương trình theo chuỗi chủ đề giúp Bệnh viện chủ động định hướng nội dung, khai thác hiệu quả nguồn lực chuyên môn và tạo sự thống nhất trong truyền tải thông tin y tế. Đồng thời, mỗi chuyên đề sau khi phát sóng có thể tiếp tục được biên tập, trích xuất thành nhiều sản phẩm truyền thông với định dạng khác nhau, sử dụng trên nhiều nền tảng và tại nhiều thời điểm, qua đó kéo dài vòng đời nội dung và gia tăng giá trị khai thác của sản phẩm truyền thông.

Bên cạnh đó, việc duy trì tương tác với khán giả giúp Bệnh viện ghi nhận những vấn đề sức khỏe được cộng đồng quan tâm, bổ sung cơ sở thực tiễn cho công tác lựa chọn chủ đề và xây dựng kế hoạch truyền thông tiếp theo. Đây cũng là phương thức tăng cường kết nối giữa đội ngũ chuyên gia y tế với người dân, góp phần phát huy vai trò của Bệnh viện trong cung cấp thông tin chính thống và giáo dục sức khỏe cộng đồng.

Nhìn chung, “Radar Sản Phụ Khoa” không chỉ là một sản phẩm truyền thông số mà còn là phương thức chuyển hóa tri thức chuyên môn thành giá trị phục vụ xã hội. Thông qua việc kết hợp năng lực chuyên môn của đội ngũ y bác sĩ với công nghệ truyền thông hiện đại, giải pháp góp phần đưa thông tin y khoa chính thống đến gần hơn với người dân, hạn chế sự phụ thuộc vào các nguồn thông tin thiếu kiểm chứng và khuyến khích hình thành thói quen chăm sóc sức khỏe dựa trên kiến thức khoa học. Những kết quả triển khai cho thấy giải pháp đã tạo được nền tảng tiếp cận và tương tác với cộng đồng, đồng thời mở ra hướng phát triển mới cho hoạt động truyền thông giáo dục sức khỏe tại cơ sở y tế, hướng đến mục tiêu chăm sóc sức khỏe chủ động, toàn diện và bền vững.

Mức độ nhân rộng, lan tỏa 

“Radar Sản Phụ Khoa” có tiềm năng nhân rộng nhờ mô hình tổ chức linh hoạt, không phụ thuộc vào địa điểm phát sóng trực tiếp và có thể tận dụng nguồn lực chuyên môn sẵn có của từng cơ sở y tế.

Đối với phạm vi và nhóm đối tượng thụ hưởng: Chương trình không chỉ hướng đến phụ nữ mang thai hoặc phụ nữ trong độ tuổi sinh sản mà mở rộng đến nam giới, thanh thiếu niên, các cặp vợ chồng, người trung niên và người cao tuổi. Nội dung được xây dựng theo hướng chăm sóc sức khỏe xuyên suốt vòng đời, đáp ứng nhu cầu thông tin đa dạng của từng nhóm đối tượng.

Đối với khả năng nhân rộng tại các địa bàn: Mô hình phát sóng trực tuyến cho phép người dân ở nhiều địa phương, kể cả khu vực xa trung tâm, tiếp cận nội dung mà không cần trực tiếp đến bệnh viện. Các cơ sở y tế có thể vận dụng mô hình để xây dựng chương trình truyền thông chuyên đề phù hợp với đặc điểm dân cư, nhu cầu chăm sóc sức khỏe và thế mạnh chuyên môn của địa phương.

Đối với khả năng mở rộng sang các lĩnh vực y tế khác: Cấu trúc chương trình có thể được áp dụng để phát triển các series truyền thông chuyên sâu thuộc nhiều chuyên khoa như nhi khoa, tim mạch, ung bướu, nội tiết và các lĩnh vực chăm sóc sức khỏe cộng đồng khác.

Bên cạnh đó, chương trình có định hướng mở rộng khả năng tiếp cận thông qua phụ đề tiếng Anh, ngôn ngữ ký hiệu và đa dạng hóa hình thức truyền thông số, góp phần phục vụ thêm nhóm khán giả quốc tế và người khiếm thính.

Với những đặc điểm trên, “Radar Sản Phụ Khoa” không chỉ là sản phẩm truyền thông riêng của Bệnh viện Hùng Vương mà còn có thể trở thành mô hình tham khảo để các cơ sở y tế khai thác nguồn lực chuyên môn, ứng dụng công nghệ và đổi mới phương thức truyền thông phục vụ cộng đồng.

PGS.TS.BS. Hoàng Thị Diễm Tuyết -  BS.CKII Huỳnh Xuân Nghiêm - TS.BS. Phan Thị Hằng - ThS. Huỳnh Thế Cường - Thái Dung - ThS. Trần Hữu Nhân