Mã số N2008: Mọt Nhí – Giải pháp hỗ trợ hình thành thói quen đọc sách cho trẻ bằng kể chuyện tương tác AR

Một đứa trẻ yêu sách cần những dịp được cùng người lớn khám phá câu chuyện. Với các gia đình bận rộn, điều khó là bắt đầu một buổi đọc đủ hấp dẫn và duy trì hoạt động ấy đều đặn. Chúng tôi phát triển Mọt Nhí để hỗ trợ khoảng thời gian này: kết nối trang sách với âm thanh và nhân vật thực tế tăng cường (AR), từ đó tạo thêm cơ hội để cha mẹ và con cùng nghe, quan sát, đặt câu hỏi và trò chuyện. 

Bài toán là duy trì những khoảng thời gian đọc cùng con 

Cha mẹ có thể muốn đọc sách cho con nhưng chưa biết cách giữ sự chú ý của trẻ hoặc gợi chuyện sau mỗi trang sách. Khi thời gian tương tác hạn chế, việc đọc dễ bị gián đoạn và khó trở thành thói quen. Bài toán chúng tôi lựa chọn vì vậy rất cụ thể: làm cho một buổi đọc dễ bắt đầu hơn, giúp trẻ có lý do tham gia và tạo khoảng để cha mẹ lắng nghe con. 
Giải pháp cần đáp ứng cả hai phía. Trẻ cần một trải nghiệm khơi gợi tò mò; phụ huynh cần cách dẫn dắt đơn giản để cùng con theo dõi câu chuyện. Mọt Nhí được xây dựng theo hướng đó, với mục tiêu hỗ trợ thói quen đọc và sự gắn kết trong gia đình. Việc nghe hiểu, làm quen từ ngữ và diễn đạt suy nghĩ là những giá trị giáo dục chúng tôi hướng đến và sẽ tiếp tục đánh giá trong quá trình thử nghiệm. 

Kết nối trang sách với một buổi đọc có tương tác 

Người dùng quét trang sách bằng camera điện thoại. Ứng dụng xử lý trang và hướng dẫn tìm bề mặt để hiển thị nhân vật AR trong không gian xung quanh qua màn hình. Cách tiếp cận này giữ trang sách ở trung tâm trải nghiệm, đồng thời bổ sung hình ảnh và âm thanh để phụ huynh có thêm chất liệu dẫn dắt câu chuyện. 

 
Hình 1 và 2. Ứng dụng xử lý trang sách và hướng dẫn tìm bề mặt để hiển thị câu chuyện AR. 

Giao diện kể chuyện có chức năng đọc thành tiếng, tạm dừng và quét trang tiếp theo. 

Chúng tôi xác định điểm đổi mới ở cách phối hợp các chức năng này để hỗ trợ việc đọc chung: trẻ được thu hút bằng nhân vật, theo dõi nội dung qua lời kể và có thể dừng lại cùng cha mẹ trao đổi. Giá trị của giải pháp cần được thể hiện qua cách gia đình sử dụng và duy trì hoạt động ấy. 
 
 

Hình 3. Nhân vật AR và giao diện kể chuyện với nút tạm dừng, quét trang tiếp theo. 

Từ sự tò mò đến việc tham gia vào câu chuyện 

Chẳng hạn, khi đến một tình huống trong truyện, cha mẹ có thể tạm dừng và hỏi: “Theo con, nhân vật sẽ làm gì tiếp theo?” hoặc “Vì sao con thích đoạn này?”. Trẻ có dịp suy nghĩ, nói lên ý kiến và nghe người lớn phản hồi. Đây là cách đọc chúng tôi muốn hỗ trợ: công nghệ khơi gợi sự chú ý, rồi từ sự chú ý ấy mở ra tương tác giữa trẻ, cha mẹ và nội dung sách. 

Để hỗ trợ hình thành thói quen, hướng phát triển tiếp theo là bổ sung hướng dẫn chọn thời điểm đọc phù hợp, để trẻ cùng lựa chọn sách và gợi ý câu hỏi sau câu chuyện. Những nội dung này sẽ được điều chỉnh từ phản hồi thực tế. Một trải nghiệm hấp dẫn ban đầu chỉ có ý nghĩa lâu dài khi gia đình muốn tiếp tục dành thời gian đọc cùng nhau. 

Từ tháng 9/2026, chúng tôi đã khảo sát và áp dụng thử nghiệm Mọt Nhí với khoảng 10 gia đình có con nhỏ tại khu vực Quận 12, kết nối qua cộng đồng phụ huynh trên Facebook. Pilot đưa sản phẩm vào bối cảnh sử dụng tại nhà, nơi thời gian, thiết bị và cách cha mẹ đồng hành có thể khác nhau. Đây là bước triển khai ban đầu của giải pháp; các ảnh trong bài minh họa quy trình và giao diện sản phẩm. 

Ở quy mô hiện nay, chúng tôi chưa kết luận về tác động đến kỹ năng hay thói quen đọc của trẻ. Bước tiếp theo là mở rộng thử nghiệm và theo dõi số gia đình tiếp tục sử dụng, số buổi đọc cùng con, mức độ trẻ chủ động chọn sách và phản hồi của phụ huynh. Việc thu thập dữ liệu theo thời gian sẽ giúp phân biệt sự hứng thú ban đầu với việc sử dụng được duy trì, đồng thời chỉ ra những điểm cần cải tiến. 
Nhân rộng từ trải nghiệm gia đình đến hoạt động đọc cộng đồng 
Chúng tôi dự kiến bắt đầu từ các cộng đồng phụ huynh, nơi có thể hướng dẫn sử dụng và tiếp nhận phản hồi trong từng đợt thử nghiệm. Khi cách tổ chức đã phù hợp, Mọt Nhí hướng đến phối hợp với thư viện, trường học và không gian đọc tại TP.HCM. Nội dung theo độ tuổi và hướng dẫn đọc cùng con là phần cần chuẩn bị để mỗi nơi có thể áp dụng phù hợp với điều kiện của mình. Đây là lộ trình dự kiến; các hoạt động hợp tác chưa được xem là kết quả đã đạt được. 
Giải pháp Mọt Nhí đăng ký tham gia I-Star 2026 không vì mục đích lợi nhuận, hướng đến hỗ trợ phụ huynh đọc cùng con và phát triển văn hóa đọc trong cộng đồng. Để phát triển bền vững, chúng tôi tập trung vào chất lượng nội dung, độ ổn định trên thiết bị phù hợp và khả năng hỗ trợ phụ huynh. Việc mở rộng cần bảo đảm quyền sử dụng học liệu, bảo vệ dữ liệu và hướng dẫn dùng AR an toàn. Mục tiêu xuyên suốt là giúp gia đình có thêm những buổi đọc có sự tham gia của cả cha mẹ và con, từ đó góp phần nuôi dưỡng văn hóa đọc ngay trong đời sống hằng ngày. 

Website: https://motnhi.vn/ 
 

Nhữ Đình Toàn(Công ty TNHH KT Thiên Thảo)