Mã hồ sơ N4001 - Anh Lê Cảnh Trấn: Hành trình từ nghiên cứu học thuật đến sáng lập AquaLog – Cầu nối công nghệ Blockchain và AI tháo gỡ “thẻ vàng” IUU cho ngành thủy sản Việt Nam
Khởi nguồn từ bài toán thực tiễn của ngành thủy sản và tư duy đổi mới dựa trên bằng chứng
Trong quá trình học tập và nghiên cứu khoa học tại Trường Đại học Kinh tế TP. Hồ Chí Minh (UEH), Lê Cảnh Trấn luôn trăn trở về việc vận dụng tri thức, công nghệ và mô hình kinh doanh để giải quyết các vấn đề cấp thiết của xã hội. Nhận thấy hoạt động ghi chép nhật ký khai thác và truy xuất nguồn gốc tại nhiều cơ sở nghề cá còn gặp vô vàn trở ngại, trong khi các doanh nghiệp chế biến và xuất khẩu phải đối mặt với áp lực gay gắt về minh bạch dữ liệu để gỡ cảnh báo "thẻ vàng" IUU cũng như chuẩn bị báo cáo kiểm kê phát thải carbon, Trấn đã cùng các cộng sự quyết tâm tìm lời giải bằng giải pháp số.
Dẫn dắt AquaLog – Chuyển hóa ý tưởng sinh viên thành giải pháp chuỗi cung ứng
Từ năm 2025, Lê Cảnh Trấn sáng lập và dẫn dắt AquaLog với đội ngũ gồm 6 sinh viên, cử nhân đến từ nhiều cơ sở đào tạo tại TP. Hồ Chí Minh và khu vực phía Nam như UEH, Đại học Tài chính - Marketing (UFM), Đại học Huế và HUFLIT. Thay vì chỉ xây dựng một phần mềm quản lý dữ liệu đơn lẻ, nhóm lựa chọn giải quyết vấn đề ở cấp độ toàn chuỗi cung ứng:
● Số hóa quy trình ghi nhật ký khai thác: Tích hợp AI Voice-to-Text với cơ chế hoạt động offline-first, giúp ngư dân ghi chép thông tin chuyến biển thuận tiện bằng giọng nói ngay trong điều kiện sóng yếu hoặc mất kết nối mạng.
● Bảo đảm tính toàn vẹn dữ liệu: Sử dụng công nghệ Blockchain trên nền tảng
Hyperledger Fabric để khóa dữ liệu bất biến và tạo lập mã QR truy xuất nguồn gốc theo từng lô hàng.
● Hỗ trợ quản trị môi trường: Thiết lập sổ cái carbon và cung cấp báo cáo phát thải carbon cho doanh nghiệp xuất khẩu, song song với tính năng bản đồ cảnh báo vùng cấm IUU và nút phát tín hiệu SOS trên biển.
Dấn thân thực địa và kết nối thị trường thực tế
Với phương châm phát triển sản phẩm bắt nguồn từ nhu cầu người dùng, Trấn cùng nhóm đã trực tiếp xuống các cảng cá tại Khánh Hòa và Bà Rịa - Vũng Tàu để khảo sát trực tiếp 500 ngư dân, thuyền trưởng; đồng thời tiếp cận khảo sát 181 doanh nghiệp chế biến, xuất khẩu thủy sản thuộc mạng lưới VASEP. Tính năng ghi nhật ký bằng giọng nói đã được thử nghiệm thực tế với 15 người dùng tại cảng cá và đạt độ chính xác nhận dạng trên 85% ngay từ giai đoạn ban đầu. Đáng chú ý, dự án đã bước đầu kiểm chứng được nhu cầu thương mại khi 2 doanh nghiệp xuất khẩu thủy sản xác nhận sẵn sàng chi trả từ 5 – 10 triệu đồng mỗi tháng nếu dịch vụ đáp ứng yêu cầu vận hành.
Cầu nối giữa nghiên cứu khoa học, ươm tạo và lan tỏa tinh thần khởi nghiệp
Đối với Anh Lê Cảnh Trấn, nghiên cứu khoa học tạo lập cơ sở lý luận vững chắc, khởi nghiệp chuyển hóa tri thức thành công cụ giải quyết vấn đề, còn các chương trình ươm tạo và cuộc thi chính là bệ phóng giúp hoàn thiện mô hình. Được hỗ trợ và cố vấn từ chương trình ươm tạo INNOSTAR, Trường Tài năng UEH.ISB cùng hội đồng chuyên gia, Trấn liên tục đưa dự án ra cọ xát tại các sân chơi lớn, tích lũy kinh nghiệm quản trị và sẵn sàng sẻ chia bộ dữ liệu, mô hình tài chính để đồng hành cùng các nhóm sinh viên khởi nghiệp khác.
Những đóng góp:
● Sáng lập và điều hành dự án AquaLog (2025 – nay): Phát triển hệ sinh thái số tích hợp Blockchain (Hyperledger Fabric) và AI Voice-to-Text cho chuỗi cung ứng thủy sản Việt Nam, trực tiếp phục vụ mục tiêu số hóa nhật ký khai thác, truy xuất nguồn gốc và tháo gỡ "thẻ vàng" IUU của Ủy ban châu Âu.
● Thực hiện khảo sát thực địa quy mô lớn phục vụ ngành thủy sản: Trực tiếp khảo sát 500 ngư dân, thuyền trưởng tại các cảng cá Khánh Hòa, Bà Rịa - Vũng Tàu và 181 doanh nghiệp chế biến, xuất khẩu thủy sản thông qua VASEP.
● Phát triển nguyên mẫu phần mềm (MVP) có thể kiểm chứng: Hoàn thiện trọn bộ hệ thống gồm ứng dụng cho ngư dân, cổng thông tin doanh nghiệp và trang quản trị; thử nghiệm tính năng nhận dạng giọng nói với 15 người dùng thực tế đạt độ chính xác trên 85%.
● Kiểm chứng thị trường B2B thành công bước đầu: Làm việc trực tiếp với 2 doanh nghiệp xuất khẩu thủy sản và được cả hai đơn vị xác nhận sẵn sàng chi trả mức phí dịch vụ từ 5 – 10 triệu đồng/tháng.
● Đề xuất giải pháp giảm chi phí tuân thủ môi trường cho doanh nghiệp: Xây dựng phương án báo cáo phát thải carbon với chi phí mục tiêu khoảng 750.000 đồng/báo cáo, tiết kiệm đáng kể so với mức 15 – 30 triệu đồng của các quy trình kiểm toán thủ công truyền thống.
● Bảng vàng thành tích tại các cuộc thi khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo (2025 – 2026):
o Quán quân STARTUP CHALLENGE 2026;
o Quán quân YOUPRENEUR LAUNCHPAD 2026;
o Quán quân UFM LAUNCHPAD 50: BEYOND STARTUP 2026;
o Á quân 1 NEXTGEN Business Olympiad 2025;
o Á quân 1 Cuộc thi Ý tưởng Sáng tạo Toàn cầu KMAC-FTU 2025 (KMAC-FTU
Global Innovative Ideas Contest);
o Quý quân Business Idea Competition 2026;
o Giải Khuyến khích Cuộc thi Ý tưởng khởi nghiệp sinh viên Việt Nam - Hàn
Quốc (InnoStar);
o Giải Dự án tiềm năng tại cuộc thi Build Local, Sustain Global;
o Top 10 Dự án nghiên cứu tại Innovation Research Challenge (IRC) 2026.
● Đóng góp tri thức và công bố học thuật quốc tế, quốc gia:
o Đồng tác giả bài báo được công bố và trình bày tại Hội thảo quốc tế về Kinh
doanh bền vững (ICBS 2026);
o Công bố bài báo trong Kỷ yếu Hội thảo khoa học quốc gia 2025;
o Công bố bài báo trong Kỷ yếu dự án EU4Sustainability 2025 (dự án do Liên minh
châu Âu tài trợ tại UEH);
o Công bố bài báo trong Kỷ yếu Hội thảo quốc tế Innovation in the Global
Economy 2026;
o Báo cáo nghiên cứu công nghệ truy xuất nguồn gốc chuỗi cung ứng thủy sản cho KMAC-FTU Global Innovative Ideas Contest 2026.
● Kết nối mạng lưới liên trường và hợp tác đa bên: Xây dựng đội ngũ nhân sự liên ngành quy tụ sinh viên từ 4 trường đại học (UEH, UFM, Đại học Huế, HUFLIT); tiếp nhận cố vấn từ Trường Tài năng UEH.ISB và chương trình INNOSTAR; thiết lập liên kết với cộng đồng nghề cá, doanh nghiệp xuất khẩu và các hiệp hội chuyên ngành.
● Lan tỏa kinh nghiệm cho cộng đồng khởi nghiệp sinh viên: Đóng vai trò hạt nhân chia sẻ kinh nghiệm khảo sát người dùng, đóng gói nguyên mẫu thử nghiệm và xây dựng mô hình tài chính cho các nhóm bạn trẻ đang trong giai đoạn ươm mầm ý tưởng.
Các hoạt động khác:
● Phụ trách chiến lược tài chính cho dự án khởi nghiệp HCMC HealthHub (11/2025 – 01/2026): Tham gia với vai trò thành viên nòng cốt, thực hiện nghiên cứu thị trường, định vị cạnh tranh, hoạch định chiến lược gia nhập thị trường và xây dựng mô hình tài chính 5 năm cho dự án ươm tạo.
● Nghiên cứu khoa học sinh viên chuyên sâu tại UEH: Thực hiện các đề tài nghiên cứu định lượng đa biến về tài chính, sức khỏe tinh thần, tư duy phản biện, làm chủ phương pháp phân tích thống kê để ứng dụng vào quản trị và giải quyết vấn đề thực tế.
Kỳ vọng sắp tới:
Anh Lê Cảnh Trấn cùng đội ngũ AquaLog định hướng tiếp tục hoàn thiện công nghệ và triển khai giai đoạn thử nghiệm thực địa diện rộng vào Quý IV/2026 với sự phối hợp của Chi cục Thủy sản và các ban quản lý cảng cá. Sau giai đoạn thử nghiệm này, dự án dự kiến thành lập doanh nghiệp khởi nghiệp đổi mới sáng tạo chính thức tại TP. Hồ Chí Minh.
Về chiến lược trung và dài hạn, AquaLog hướng tới mở rộng mô hình từ TP. Hồ Chí Minh đến các địa phương trọng điểm về khai thác thủy sản như Khánh Hòa, Bà Rịa - Vũng Tàu và Kiên Giang; thực hiện kế hoạch huy động nguồn vốn khởi động 250 triệu đồng và tìm kiếm các gói tài trợ hạ tầng điện toán đám mây cho startup từ AWS Activate hay Viettel IDC; phấn đấu đạt điểm hòa vốn theo kịch bản cơ sở vào năm 2027. Đồng thời, Lê Cảnh Trấn cam kết tiếp tục trau dồi năng lực quản trị, tích cực tham gia các diễn đàn học thuật và chia sẻ kinh nghiệm thực chiến nhằm góp phần nâng cao chất lượng các giải pháp khởi nghiệp trẻ, đóng góp bền vững cho hệ sinh thái đổi mới sáng tạo của Thành phố.